Rondreis Ladakh, 22 dagen

Tijdens onze reizen is er geen sprake van een van dag tot dag gepland reisschema. De reisdagen staan natuurlijk vast, maar ter plaatse wordt het programma in overleg tussen de groep en de reisbegeleiding ingevuld. De reisbegeleiding biedt de meeste dagen een programma aan en een aantal excursies is inbegrepen, maar je bent zeker niet verplicht hieraan deel te nemen. Wie er liever zelf op uitgaat heeft daartoe, buiten de trekking, alle vrijheid. Zo leer je een land tenslotte het beste kennen. De groepen bestaan uit maximaal 20 personen.

Van de bezoeker wordt op reis in de Himalaya extra aanpassingsvermogen verwacht. De lokale omstandigheden, de staat van de wegen en de weersomstandigheden kunnen er voor verrassingen zorgen. Het ‘ongemak’ wordt echter ruimschoots beloond met het exclusieve, bijzondere karakter en de spectaculaire natuur van deze streek.

Delhi, Amritsar

Dag 1 Amsterdam - Delhi
Dag 2 Delhi
Dag 3 Delhi, dagtrein naar Amritsar

We beginnen de reis in de hoofdstad Delhi. Het oude en nieuwe gedeelte van de stad zijn beide rijk aan bezienswaardigheden. Het straatleven in het oude centrum is indrukwekkend, rinkelende riksja-bellen en ontelbare straatverkopers maken van de koopjesjacht hier een onvergetelijke ervaring.

In en om het centrum van Old Delhi ligt een groot aantal bezienswaardigheden. Een kleine greep uit de mogelijkheden: het imposante Rode Fort uit het Moghul tijdperk, de Jama Mashid moskee (de grootste in India), de Raj Ghat, de plaats waar Mahatma Ghandi is gecremeerd, en Chandni Chowk, de grote bazaarstraat in het oude deel van Delhi.

Het moderne kantoor- en winkelcentrum ligt rond Connaught Place in New Delhi, waar zich ook het parlement en de India Gate bevinden. Buiten het centrum zijn het graf van Humayun, de enorme minaret Qutab Minar en de hypermoderne Bahai-tempel, gebouwd in de vorm van een lotusbloem, de belangrijkste bezienswaardigheden.

In het uitgestrekte Delhi is de autoriksja of de ouderwetse taxi het handigste vervoermiddel. Spreek wel van tevoren de prijs af, wanneer je niet voor verrassingen wil komen te staan. Ons hotel ligt in de gezellige wijk Karol Bagh, waar de lokale bevolking graag komt winkelen.

De rit naar Amritsar, hoofdstad van de deelstaat Punjab, maken we per comfortabele luxe dagtrein. In de 16e eeuw werd de stad gesticht door Goeroe Ram Das. De stad is het spirituele centrum van het sikhisme. Hét heiligdom voor de Sikhs is de Gouden Tempel, ook bekend als Hari Mandir. Omringd door water, terwijl binnen muziek klinkt, offeren pelgrims hier zoete waar.

Dharamsala, Manali

Dag 4 Amritsar – Dharamsala
Dag 5 Dharamsala
Dag 6 Dharamsala - Manali
Dag 7 Manali

Vanaf Amritsar reizen we verder met onze eigen bus en onderweg verruilen we de provincie Punjab voor Himachal Pradesh. Het dorp Dharamsala ligt in de Kangravallei en heeft een kleurrijke markt, de Kotwali Bazaar. Het museum heeft een collectie uitbundig versierde kostuums, schitterende juwelen en een bijzondere verzameling miniatuurschilderijen.

Dharamsala is natuurlijk vooral bekend als residentie van de Dalai Lama en de Tibetaanse regering in ballingschap. Als de Dalai Lama niet op reis is om de wereld op de hoogte te houden van de situatie in zijn land, kan een audiëntie bij de geestelijk leider het hoogtepunt van de reis worden. In zijn kielzog zijn veel Tibetanen in de loop der jaren ook naar deze omgeving uitgeweken.

Tussen groene heuvels en naaldbomen ligt het populaire vakantieoord Manali. Op straat kun je een waarzegger je de toekomst laten voorspellen en er zijn heel wat restaurantjes waar je kunt genieten van de overheerlijke Indiase keuken. Bijzonder is de Manu Maharishi Tempel, vernoemd naar de god Manu, net als het dorp.

Keylong, Sarchu, Leh

Dag 8 Manali - Keylong
Dag 9 Keylong
Dag 10 Keylong - Sarchu
Dag 11 Sarchu - Leh
Dag 12 Leh

Via de Rohtang-pas op 3978 meter, bereiken we Keylong. Aan de overkant van de Bhaga-rivier loopt hier een pad omhoog dat leidt naar het Khardu-klooster. Het klooster heeft enkele goed bewaarde fresco's over het leven van Boeddha, oude gebedstrommels en een beroemde bibliotheek. Er wonen nog altijd veel monniken en nonnen in dit klooster.

We verlaten Keylong in alle vroegte voor de rit naar het tentenkamp Sarchu, waar we het lange traject naar Leh onderbreken. De tocht is fantastisch: de grote brokken ijs naast de weg maken duidelijk dat de weg maar een korte periode per jaar toegankelijk is. Het landschap verandert snel en de kleurrijke gebedsvlaggen steken schril af tegen de enorme kale bergketens. Grote tonnen teer, op flinke vuren aan de rand van de afgrond, wijzen op de voortdurende wegwerkzaamheden.

In Sarchu staan de tenten klaar en ook voor de maaltijden wordt hier gezorgd. Na opnieuw een vroeg vertrek, passeren we al snel de provinciegrens met Ladakh. Deze dag bereiken we het letterlijke hoogtepunt van deze reis: de Taglang-pas op 5328 meter. Natuurlijk is er tijd voor een foto en eventueel kun je gebruik maken van ’s werelds hoogste toilet.

Vanaf de aankomst in Leh, op ongeveer 3400 meter hoogte, is het verstandig het vooral rustig aan te doen. Het is wennen aan de hoogte en de ijle lucht en je zult merken dat zelfs een klein wandelingetje veel energie kost. Je maakt direct kennis met de vriendelijke Ladakhse bevolking en je kunt op een dakterras genieten van het verfrissende zelfgemaakte appelsap.
We nemen één dag de tijd om in Leh te ontspannen en te acclimatiseren voordat we aan de trekking beginnen.

Trekking

Dag 13 Leh - Likir
Dag 14 Likir - Yangthang
Dag 15 Yangthang - Rizong - Hemis Sukpachan
Dag 16 Hemis Sukpachan – Tingmosgam

Voor het begin van de vierdaagse trekking rijden we naar het plaatsje Likir (3500 m). Hier in de omgeving overnachten we in tenten op een kampeerterrein bij de gelijknamige rivier Likir Tokpo, een zijrivier van de Indus. Bij het dorpje ligt op een heuvel het Likir klooster, waar zich talloze prachtige thanka’s en muurschilderingen bevinden. Geniet deze dag van de rust en de mooie natuur en maak alvast een wandeling door de omgeving.

Het nabijgelegen Likir klooster is er een van de Gelugpa sekte (de geelmutsen), waartoe ook de Dalai Lama behoort. Een broer van de Dalai Lama heeft de leiding over deze gompa. Tsongkapa de stichter van de Gelugpasekte bezocht het plaatsje al in de 11e eeuw.

Na een vroeg ontbijt vertrekken we voor onze eerste echte trekkingdag richting Yangthang. Deze eerste dag is niet zwaar. We lopen in totaal zo´n 4,5 - 5 uur en steken twee passen over. Het hoogteverschil met de eerste, de Pobe pas (3550 m), is niet groot. Het zou geen pas zijn als er niet honderden gebedsvlaggen in de wind hun gebeden naar de hemel wapperen.

We dalen weer af naar het plaatsje Sumba. Het verschil tussen het ruige, lege landschap op de pas en de groene valleien van zowel Likir als Sumdo is opvallend. Na Sumdo beginnen we aan de klim naar de Charatse pas (3650 m). Bij het plaatsje Yangthang (3600 m) slaan we onze tenten op in een oase van groene velden en kleurige huizen in een anders kale bergachtige omgeving.

Tijdens de trekking overnachten we in tentjes voor twee personen. Naast de reisbegeleiding wordt de groep bijgestaan door een lokale gids en een aantal ezels/paardjes met begeleiders die de bagage meenemen. Ook slaapmatjes worden meegedragen, je hoeft dus alleen een eigen slaapzak mee te nemen. Voor de maaltijden reist een kok mee.

Met de viervoeters als lastdieren hoef je tijdens de wandelingen zelf alleen een rugzakje met eten, drinken en een warme trui te dragen. Denk er aan dat de zon op deze hoogte fel is en een hoofddeksel en zonnebrandcrème is dan ook onontbeerlijk. 

Vanuit Yangthang wandelen we de volgende dag langs een rivier richting het Rizong-klooster (1,5 - 2 uur), waar een kleine 50 monniken volgens een strenge leer leven. Zij bezitten niet veel meer dan hun monnikengewaad en hun boeken. Er bevindt zich hier trouwens ook een nonnenklooster. Het Rizong klooster ligt nu eens niet spectaculair op een heuvel, maar verscholen tussen het groen in een beschutte vallei. We stijgen daarna naar de Shushut-pas van ongeveer 4000 meter, wat prachtige vergezichten oplevert op verschillende hoge, besneeuwde Himalaya-pieken.

We lopen vanaf het Rizong klooster zo’n 2 - 2,5 uur door verschillende kleine dorpjes van de streek Sham. Hemis Sukpachan is een van de grotere plaatsen in de omgeving, gelegen op een vlakte bij een klein kloostertje ( 3690 m). De naam ontleent het plaatsje aan de ceder coniferen (shukpa) die de omgeving kenmerken.

De dag van Hemis Sukpachan naar Tingmosgam zijn we ook weer zo´n 4 à 5 uur onderweg. We beginnen met een volgende beklimming naar de Mebtak La pas en de Lago pas die er kort op volgt (beide zo´n 3750 m). We dalen dan via Ang af naar Tingmosgam (3200 m), het uitzicht op de prachtige omgeving met hoge besneeuwde pieken blijft imposant.

Tingmosgam is het grootste plaatsje dat we tijdens deze trekking aandoen. Mooi gelegen in een vallei met abrikozen-, peren- en appelboomgaarden is het ook het meest welvarende dorp in de streek. Door het relatief milde klimaat, waardoor de gerst tweemaal per jaar geoogst kan worden, hebben de mensen het hier minder zwaar dan in hoger gelegen gebieden.

Een groot gebied van ´Beneden Ladakh´ werd vanaf de 15e eeuw vanuit deze plaats geregeerd, boven de stad torent het vervallen paleis uit deze tijd. Aan het einde van de 17e eeuw werd hier de vrede tussen Ladakh en Tibet getekend, wat een einde maakte aan een oorlog tussen deze bevolkingsgroepen.

Lamayuru, Alchi

Dag 17 Tingmosgam  – Lamayuruklooster - Ulleytokpo
Dag 18 Ulleytokpo – Alchi – Leh

Na de trektocht rijden we met minibusjes over een indrukwekkende route naar Lamayuru, het oudste klooster van Ladakh. Dit beroemde bouwwerk dankt zijn imposante uiterlijk deels aan de ligging op de top van een heuvel. Delen van het klooster stammen uit de 10e eeuw en de muren zijn versierd met thangka's en fresco's. Volgens de overlevering heeft de leermeester van Milarepa, Naropa, hier lange tijd gemediteerd. Milarepa is een van de belangrijkste leraren van de Kagyu school van het Tibetaans Boeddhisme. Het klooster hoort dan ook bij de Kagyupa orde, waarvan de Karmapa lama de leider is.

We overnachten in het tentenkamp Uleytokpo, de bedden staan hier weer klaar net als in Sarchu. Onderweg terug naar Leh bezoeken we nog het klooster in Alchi. Alchi is gebouwd in de 11e eeuw en is daarmee een van de oudste in de provincie. Het is ook een van de weinige kloosters in de regio dat niet op een berg is gebouwd en dus gemakkelijk bereikbaar. Bijzonder zijn hier de muurschilderingen uit de 11e eeuw, die zowel Boeddhistische taferelen als Hindoeïstische koningen van Kashmir laten zien.

Leh, Delhi

Dag 19 Leh
Dag 20 Leh
Dag 21 Leh, vlucht naar Delhi
Dag 22 Delhi - Amsterdam

Terug in Leh heb je de tijd om bij te komen van de inspanning of inkopen te doen op de bazaar. Mocht je nog meer kloosters willen bekijken dan kun je met het lokale openbaar vervoer of te voet verschillende interessante kloosters in de nabije omgeving bezoeken, zoals de kloosters van Thikse of Shey.  

Een wandeling van een half uurtje door kleurrijke velden brengt je naar het plaatsje Sankar. Onderweg gaan vriendelijke schoolkinderen een gesprek met je aan en ze wijzen je graag de weg. Het Thikse-klooster is eigenlijk een niet te missen bezienswaardigheid. Monniken zijn hier de hele dag druk in de weer met muziek maken en gebeden opzeggen. Indrukwekkend is het twee etages hoge Boeddhabeeld met zeer fijn schilderwerk. Ook de prachtige muurschilderingen zijn gewijd aan het leven van Boeddha.

We vliegen, letterlijk tussen de bergpieken door, terug naar Delhi waar we nog een paar uurtjes hebben om weer huiswaarts te keren.