Van dorp naar dorp door de Cinque Terre

                                                                                                                                                                Tekst: Ronald Naar

Wandelen tussen hemel en zee

Halverwege Genua en Pisa liggen aan de oostkant van de Italiaanse Bloemenrivièra de Cinque Terre, vijf kleine dorpjes die tegen de steile kliffen boven de Golf van Genua kleven. Door de gebrekkige toegankelijkheid van de steile kust is hier het Italië van begin 20 e eeuw nog in stand gebleven.

Om me heen hoor ik krekels en zoemende insecten. Een diffuus licht dringt door de stoffige lucht onder het zilvergrijze bladerdek van olijfbomen. Het is klam, vochtig heet zelfs - transpiratiedruppels parelen op mijn voorhoofd. De temperaturen en geluiden doen me mijzelf in een tropische jungle wanen. Rechts van me vang ik echter tussen de struiken door een glimp op van de azuurblauwe zee. Uit die richting klinkt het zachte geruis van de branding. Af en toe wordt dit zachte geluid overstemd door het gepruttel van een sloepje met een slecht afgestelde dieselmotor.

Voor me klimt het pad omhoog. Aan het einde ervan zie ik de staalblauwe hemel. Voor me de uitgesleten treden: kleine, stenen kuipjes. Vele duizenden leren en rubberen profielzolen zijn hier voor de mijne geplaatst. Eeuwen van passanten en oogstende boeren hebben dit pad vormgegeven. Dit is niet het type pad om op af te zien, maar een pad met historie, een pad van bezinning, een pad dat bovendien de zintuigen prikkelt. De ‘Sentierro Azzurro’. Een eeuwenoude voetweg die vijf afgelegen dorpjes aan de noordelijke Méditerranée met elkaar verbindt. Een soort reis terug in de 19e eeuw. Deze vijf dorpjes, de Cinque Terre, vind je tegen de loeisteile zuidrand van de landtong ten zuiden van La Spezia, die voor de stad een natuurlijke haven vormt. Volgens de overlevering waren het de Grieken die hier vanaf hun antieke schepen als eersten voet aan wal zetten en een nederzetting bouwden. In de Middeleeuwen vormde deze streek een buitengewest van het koninkrijk Genua. Later wisselde de steile Ligurische kust verschillende malen van eigenaar, was de streek Napolitaans, Frans en Romeins, alvorens ze tot halverwege de 19e eeuw bij het koninkrijk Italië werd gevoegd.

Weldaad voor oog en neus
Ik loop nu tussen terrasvormige tuintjes door, die sinds de vroege Middeleeuwen met veel bloed, zweet en tranen tegen de helling zijn gebouwd. Mijn voeten plaats ik op smalle keermuurtjes die onder het gewicht van oogstende boeren zijn veranderd in een dijk van solide klei. In de tuintjes bloeien op dit moment de ranken waaraan later in het jaar zware trossen druiven zullen hangen. Het is voorjaar. Een weldaad voor het oog, een nog grotere weldaad voor de neus. Op sommige stukken trekt een weeë geur van bloemen langs de berghelling omhoog. Dan weer stap je een stuk wilde natuur binnen, dompel je je onder in een zweem van tijm, brem en rozemarijn. Tegenwoordig wordt nog maar een klein deel van de trede voor trede boven
elkaar gebouwde landerijen daadwerkelijk voor economische doelstellingen gebruikt. De meeste coöperaties langs de kust onderhouden het land op dit moment hooguit om erosie te voorkomen. In de dorpjes zijn kleine winkels van de coöperaties die een bescheiden hoeveelheid milieuvriendelijke voedingswaren verkopen.



Rechts van me ligt de zee; links van me rijzen de bergen op. Nu weer loop ik over een breed pad van natuurstenen plavuizen een paar honderd meter boven de branding, dan weer stijg ik over een steil slingerpad tussen de terrassen door. De benen vormen het enige transportmiddel in dit door de mens geschapen landschap. Hier wandel je niet om afstanden of hoogteverschillen te overbruggen; hier wandel je om een streek te ondergaan waartoe geen ander transportmiddel toegang biedt. Je loopt hier om te ervaren hoe mensen sinds eeuwen met beproefde methoden het land bewerken, knokken om een bestaan; hier wandel je ook om te genieten van de gerechten in de lokale bars en ‘ristorantes’.

Monterosso al Mare
Monterosso, het meest westelijk gelegen stadje van de Cinque Terre, is eigenlijk het minste mooie en minst gezellige. Doordat je hier een zandstrand hebt en het omringende terrein niet zo steil en rotsig is als elders in de Cinque Terre, vind je hier ook de meeste hotels en appartementen. Een rots met een middeleeuwse vesting scheidt de twee stadsdelen: Fegina en Al Mare.

Verenazza
Vernazza geldt als een de mooiste dorpjes van de Cinque Terre. Aan de huizen, de loggia’s en de bogen kun je zien dat het stadje ooit het meest welvarende van de Cinque Terre was. Op het havenhoofd kun je lekker zonnen. Je ligt er vlak naast kleurrijke vissersloepjes. Vanaf de middeleeuwse wachttoren kun je kilometers ver de zee overzien.