Los Angeles

Reis zoeken

Soort reis

Regio

Met oog voor

Reisduur

Vertrekperiode

Prijs

1001 nachten luisteren en dan Arabisch spreken

Vrijheid blijheid.
Veel Djoserreizigers maken volop gebruik van de maximale ruimte om er op de plaats van bestemming zelf op uit te trekken. Zoals Clarien van Harten, die zo haar eigen redenen had om naar Syrië en Jordanië te reizen.

"Op reis met Djoser door het Midden-Oosten ben ik zoveel mogelijk mijn eigen gang gegaan", vertelt ze. "Ik wilde er naar toe om Arabisch te kunnen spreken. Ik leer de taal door te luisteren naar radiozenders uit Jordanië, Saoedi-Arabië en Koeweit. Ze zijn 's nachts te beluisteren via de wereldomroep. Natuurlijk heb ik ook een grammatica doorgeploegd en woordenboeken gekocht. Wat zou ik ervan terechtbrengen na 1001 nachten luisteren en vaak wanhopen?

Sesam gaat open
In Amman begint het met 'psst, psst, are you English...'. Maar Sesam gaat open met een paar woorden Arabisch. Gezichten ontspannen zich, er wordt gelachen, thee gedronken, en er worden veel vragen gesteld. Zo gaat het eigenlijk de rest van de reis verder. Wanneer we stoppen in een onooglijk dorp bij een interessante ruïne, kies ik voor het dorp. Soms blijkt dat beeldschoon, met trapjesstraatjes, of een kleur rijke winkelstraat. Maar mooi of niet, altijd zijn er mensen.

Reisbegeleider Frans heeft me al snel geleerd om de straatverkopers, die op het eerste gezicht opdringerig en vasthoudend zijn, niet als lastig te zien, maar te respecteren als mensen voor wie het broodnodig is om iets te verdienen aan de toeristen. Frans laat ook regelmatig merken dat hij iemand herkent.

Ik kom in veel huizen, bekijk fotoalbums, bewonder flodderige Engelse leerboekjes, knuffel baby's en drink thee. Meestal worden er geschenken uitgewisseld: mijn kleurpotloden doen goede dienst. Een prachtig trouwfotoalbum zie ik nog voor me. De geblankette bruid op de foto blijkt thuis bij de familie het sloofje te zijn.

Het eerste gezicht
In een koffiehuis word ik aangesproken over de aanwezigheid van Nederland in Irak. En ik krijg deze boodschap mee: 'Wij moslims willen vrede, en jullie - christenen - zijn onze broeders.' Dit krijg ik vaker te horen, intens en heftig gebracht: de wijsvingers van beide handen tegen elkaar. Veel mannen lijken er op het eerste gehoor op uit om met een buitenlandse te trouwen. Maar mijn zelfverzonnen echtgenoot weerhoudt ze er niet van met mij te blijven praten en theedrinken. Soms gaat zo'n gesprek over hun leven, hun dromen, hun dagen. Soms over muziek en beeldende kunst.

In Damascus loop ik de kunstacademie binnen, drink thee met de directeur, krijg een rondleiding over de afdeling schilderkunst en zie eindexamenwerk. Ik zie en hoor hoe studenten werken en meer dan eens proef ik in hun werk een diep doorvoeld commentaar op, of inzicht in een wereld die op het oog vredig lijkt. Je ziet alleen maar ons eerste gezicht, zegt een Palestijnse vluchteling tegen me. En hij vertelt het aangrijpende verhaal over hoe zijn vader uit zijn huis werd gezet. Hij vraagt zich af of ik hier werkelijk iets van begrijp. Vanaf dat moment kijk, zoek, voel, leef ik met die opmerking in mijn hoofd.

Raadsels
's Avonds in een park zitten, of op een stoepje en kijken hoe het leven loopt. Veel kinderen op straat, veel picknickende families. Wat gebeurt er eigenlijk in winkels? En hoe vaak lopen mensen wel niet de boulevard op en neer? Op zulke plekken ontstaan ook veel gesprekjes. Soms vol raadsels, want als er een man bij is, praat hij met mij en zwijgen de vrouwen. Zijn ze het eens met wat hij zegt?

Natuurlijk zie ik wel wat bezienswaardigheden en raak ik doordrongen van de veelzijdige ouderdom van dit deel van het Midden-Oosten. Het is echt een bakermat van vele culturen, blijkt bijvoorbeeld in het museum van Aleppo. Maar ook daar zijn vooral mensen: voor een privérondleiding en een babbel met de suppoosten.

Ik voel me heel rijk na deze reis. Vooral omdat ik tussen de busritten door zo mijn eigen gang kon gaan. Mogelijk heb ik inderdaad alleen het eerste gezicht en niet het tweede of het derde gezicht van deze landen gezien. Een ding weet ik zeker: ik wil terug, maar eerst de taal beter leren om diepgaander met de mensen te kunnen praten."


  
Aan de informatie in deze artikelen en verhalen kunnen geen rechten ontleend worden.

Bekijk ook...

De ‘soek’: het kloppend hart van Turkije tot Egypte

De soek vormt samen met de moskee het kloppend hart van iedere stad in het Midden-Oosten. In de soek is van alles te koop. In een exotische mengeling van geuren en kleuren zie je bergjes kruidige specerijen in onverwachte tinten, parfums, kleding in vele stijlen, bonte verpakkingen en allerhande etenswaren. De winkels zijn gegroepeerd naar handelswaar, zoals een straat vol goudwinkeltjes, een wijkje van kruideniers, de afdeling slagers waaronder de kamelenslager, straatjes met bruidsjurken en een rijtje koranverkopers. Zie je iets dat je aanspreekt, dan wordt voor je het weet de thee al voor je ingeschonken. Wil je iets kopen, zorg dan dat je de gangbare prijzen kent. Onderhandelen is gebruikelijk en de winkelier zal altijd openen met een bedrag dat boven de redelijke prijs ligt. Afdingen is een spel tussen verkoper en koper dat aardig wat tijd in beslag kan nemen, en als de deal rond komt, volgt weer het onvermijdelijke glaasje thee.