Litouwen, Letland, Estland & Rusland

Stralend Irkoetsk en ‘het oog’ van Siberië

Siberië heeft een grimmige geschiedenis als verbanningsoord voor achtereenvolgens misdadigers, lijfeigenen en politieke tegenstanders. Ook de spreekwoordelijke Siberische kou belooft weinig goeds. Maar bij aankomst in Irkoetsk lost het barre beeld, van razende sneeuw over uitgestrekte steppes, op in de stralende zomerzon.

De bereikbaarheid over land van Siberische steden als Irkoetsk en Vladivostok, is te danken aan de gevangenen in de vooral onder Stalin beruchte goelags. Zij legden de Transsiberische spoorlijn aan, in afzonderlijke delen die elkaar uiteindelijk ergens halverwege ontmoetten. Bij de bouw, die duurde van 1891 tot 1916, lieten veel dwangarbeiders het leven. Als we de Transsiberische treinreis, na 5185 kilometer en 88 uur treinen, voor een paar dagen in Irkoetsk onderbreken, kun je de stad en het nabijgelegen Baikalmeer beter leren kennen.

Zaligmaker
Kerk Transsiberie Express Rusland Wie Siberië associeert met witte vlaktes, bontjassen en chagrijnig uitziende Russen komt tijdens deze stop bedrogen uit. Weliswaar kan het hier in de wintermaanden tot 50 graden vriezen, in de korte zomer is Irkoetsk een aantrekkelijke stad, waar volop wordt genoten en gefeest. Tijdens een stadstoert krijg je een goede indruk van deze wonderlijke combinatie van mooie houten huisjes met prachtig houtsnijwerk en grote grauwe woonkazernes. Je ziet de kerk van ‘de zaligmaker’ met prachtige fresco’s en de eeuwige vlam waar pasgetrouwde paren bloemen neerleggen om hun respect te tonen. De stad is in 1651 gesticht als garnizoensnederzetting en tabakshandelspost en werd in 1700 uitvalsbasis voor expedities dieper Siberië in. Ondertussen groeide Irkoetsk door de handel met Mongolië en China. De verbannen intellectuelen van de Decembristenbeweging maakten Irkoetsk tot een belangrijk cultureel en financieel centrum. Een van hun rijke huizen, uit 1845, is als Decembristenmuseum ingericht. Net buiten Irkoetsk vind je het museum voor houten architectuur met voorbeelden van de verschillende houtbouwstijlen in Rusland.

Flaneren
Op de markt valt, behalve de enorme hoeveelheid vis uit het nabijgelegen Baikalmeer, de overvloed aan vers fruit en groenten op. Mocht je nog een beeld hebben van lange rijen Russen voor winkels waar alleen oud brood te krijgen is, dan raak je dat hier zeker kwijt. Vanuit het Baikalhotel, aan de rivier de Agora, hoef je maar de straat over te steken en je komt op een pad langs de rivier dat ’s avonds verandert in een flaneerboulevard. Weliswaar zie je hier nog de bekende oude vrouwtjes met dikke sokken en gebloemde schorten, maar veel opvallender aanwezig zijn de jonge Russinnen. Waarschijnlijk hebben ze hun lijf in de lange winter moeten bedekken met grote bontjassen en halen ze nu de schade in. Op enorme hakken lopen ze heen en weer, in hun kielzog een paar jonge mannen met een blikje bier of een fles wodka in de hand. Je kunt aan een tafeltje langs de route het kleurrijke schouwspel aan je voorbij laten trekken, terwijl kinderen een rondje rijden op een kameel en bejaarde mensen lege bierflessen ophalen om met het statiegeld hun inkomsten wat op te vijzelen.

Groot, diep, koud en helder
Boot Transsiberie Express Rusland Onderweg naar het Baikalmeer kun je in het openluchtmuseum Taltsy zien hoe de verschillende bevolkingsgroepen in Siberië leefden en overleefden. In het plaatsje Listvijanka, aan het meer, staat de hele kade vol met mensen die de vangst van de dag verkopen en dan voorinkopen namelijk ‘oemoel’, een vis die lijkt op zalm en alleen in het Baikalmeer voorkomt. De gerookte variant is het populairst, en ook blikjes bier en flessen wodka behoren hier tot het standaardassortiment. Je kunt hier goed inkopen doen voor een lunch op de boot over het gigantische Baikalmeer. Het is niet alleen het grootste meer ter wereld (636 km lang, op sommige plaatsen 79 kilometer breed en een oppervlakte van 35.000 km2) maar ook het diepste (tot 1800 meter) en het koudste. Het buitengewoon heldere water is zo puur dat de omwonenden het ongezuiverd drinken. De hoeveelheid zou genoeg zijn om de huidige wereldbevolking 40 jaar van drinkwater te voorzien. In de bergen op de eilanden in het meer, dat vanuit de lucht op een oog lijkt en daarom ‘het oog van Siberië’ wordt genoemd, zouden volgens de Boerjaten, de oude bewoners van Siberië, hun goden wonen. De huidige Russische bevolking is overigens vrijwel volledig Russisch Orthodox.

Robben
Terug aan wal kun je in het Baikalmuseum leren hoe het plaatselijk ecosysteem in elkaar zit en allerlei lokale vissen en andere waterdieren op sterk water bekijken, zoals wormen die leven op 1600 meter diep en volkomen doorzichtige vissen. In het meer leven ook Baikalrobben, men denkt dat die hier gekomen zijn door een ondergrondse gang die het Baikalmeer zou verbinden met de Noordelijke IJszee. Via de Nicolaaskerk rijden we terug naar Irkoetsk waar je nog tijd hebt om over de boulevard te flaneren en om voorinkopen te doen voor het vervolg van de treinreis. Vanaf de boulevard leidt de Karl Marxstraat je naar het centrum. Op de route liggen mooie oude gebouwen, rijke winkels met zowel bontjassen als de allernieuwste westerse mode, talloze koffiebarretjes en restaurantjes – waaronder een Chinees – en terrasjes waar je afscheid kunt nemen van de stad.

Op reis met Djoser per Transsiberië Express kun je tijdens het verblijf in Irkoetsk een excursie maken naar het Baikalmeer.


  
Aan de informatie in deze artikelen en verhalen kunnen geen rechten ontleend worden.

Klantwaardering

8,4

Mooie reis om de hoofdsteden van de 3 Baltische Staten te on...
Mooie reis om de hoofdsteden van de 3 Baltische Staten te ontdekken. Veel vrije tijd waardoor je op je eigen tempo kan zien wat je wilt in de steden. Onderweg op de reisdagen leuke stops en hotels waren goed. (laatste beetje kleine kamers) Reisbegeleider was echt top! Veel info gehad, compliment.

Jolanda B. - 9,0
Terug naar boven