Overzicht Cuba rondreizen van Djoser

Reizigersverslag Cuba (1)

Zaterdag 23 augustus

Havana
Als je naar Cuba gaat, blijkt ineens dat allerlei mensen uit je omgeving daar - al dan niet recent - ook al eens naartoe zijn geweest. En allemaal hebben ze enthousiaste verhalen, over het eiland en zijn bewoners.
Na één hele dag Cuba kan ik al een paar van hun ervaringen bevestigen. Havana is mooi en lelijk tegelijk: prachtige gebouwen, maar soms in deplorabele staat. Een wereldstad vol mensen, met het bijbehorende verkeer, mensen die bedelen. Niet alleen op straat: om geld of zeep, of om melk voor hun baby, maar ook bij de Chinees, waar we gisteravond met z'n allen aten.
Toen we in het hotel aankwamen donderdagavond stond er ook al een bandje. Goh, dat is nog eens een hartelijk welkom, dacht ik toen. Iets later bleek het welkom nog steeds hartelijk, maar er moest wel voor betaald worden.

Floor weet veel van de stad en de cultuur van het land. Dat bleek gisteren meteen al bij de intro en de stadswandeling door Habana Vieja.

Zondag 24 augustus

Na nog geen half uur rijden, waren we de stad uit en reden we door het mooie en rustige platteland van Cuba, onderweg naar onze tweede bestemming, Pinar del Rio.

Ook nu weer kon Floor uitgebreid vertellen over de velden met suikerriet, tabaksplanten en wat voor rol deze producten in de geschiedenis van Cuba hebben gespeeld.

Onderweg zijn we gestopt en konden we naar een waterval en een botanische tuin. Bij de waterval kon ook gezwommen worden, een mogelijkheid waar ook de Cubanen zelf gebruikt van maakten op deze, wederom, hete dag.

In de botanische tuin leidde de gids ons langs een groot aantal verschillende en indrukwekkende planten. Van tropische bloemen, en de zogenaamde 'olifantpoot' (vorm van de stam van een boom) tot de sanseveria (ook wel 'vrouwentong' genoemd) die je vaak in Nederlandse huiskamers ziet.

Aangekomen in onze vakantiebungalows kiezen de meeste leden van de groep voor het zwembad en voor 'even niets doen'. Vast als voorbereiding op de salsales van vanavond.

Maandag 25 augustus

Pinar del Rio
Ik ga even verder waar Erwin is geëindigd: de salsales van gisteravond.
Je kon duidelijk merken dat de dames er zin in hadden (enkelen, waaronder ikzelf daargelaten) en dat de mannen het duidelijk af lieten weten !!! Maar dat zou de pret zeker niet drukken. Na wat basispasjes te hebben geleerd, kwam het echte werk. Ik moet zeggen dat het er leuk uitzag en dat de sfeer er goed in zat. De spierpijn komt later wel . . . Het was een geslaagde avond.

De volgende morgen stond een wandeling door de Valle de Viñales onder leiding van onze salsaleraar Raoul op het programma. Het zou een bijzondere wandeling worden, mede door het educatieve karakter ervan. We moesten goed luisteren wat hij vertelde want 's avonds zouden we overhoord worden. Wie het goed had, kreeg een cocktail van hem (Wil heeft deze cocktail gewonnen). Tijdens deze tocht kwamen we bij een 'soort' boerderijtje, waar de heer des huizes ons liet zien hoe van de suikerplanten sap wordt gemaakt. Als je dit sap mengt met een grapefruit heb je een heerlijk drankje wat weer voldoende energie oplevert om onze tocht te vervolgen.
Aan het einde van de tocht was er de mogelijkheid om een grot te bezoeken. De helft van de groep koos hiervoor, de rest (waaronder ikzelf) heeft zich in het stadje Viñales af laten zetten. Hier zou de rest na 1 ½ uur ook weer komen. Echter, ze waren iets eerder: het bezoek aan de grot ging niet door. Het stuk wat ze moesten klimmen was te steil. Onze tocht werd voortgezet naar een kleine tabaksfabriek. Hier kregen we een uitleg over het proces.
Ondertussen hadden een aantal wel zin in een frisse duik in het zwembad. Wie zin had kon nog mee naar Pinar del Rio om het plaatsje te verkennen.
's Avonds stond er een gezellige avond met traditioneel Cubaans eten (geroosterd speenvarken) en muziek op het programma. Het eten was lekker en de muziek geweldig. De salsa kon nu echt gedanst worden!

Dinsdag 26 augustus

Pinar del Rio - Cienfuegos
Om half negen vertrokken we uit Pinar del Rio richting het oosten van Cuba.
Dit belooft een lange busdag te worden. Floor heeft enkele stops ingepland. Eerst stoppen we bij een terras waar je cola en alleen cola kunt kopen. Er was een toiletmevrouw die voor 0,25 een stukje papier gaf en een emmer water om je handen te wassen.
We zijn inmiddels al voorbij Havana en gaan het moerasgebied in. Als snel na de eerste stop kwam een verplichte stop. Een filmploeg was bezig opnamen te maken. Daar moesten wij op wachten. De 2e stop was de lunch en zwemmen tussen de vissen.
Daarna stopten we bij een klein museumpje wat herinnert aan de Cubaanse heroïsche strijd. Intussen viel de regen met bakken uit de hemel.
Onderweg naar onze overnachtingplaats stopten we in een kleine havenstad. Hier was een groot plein met allemaal opgeknapte gebouwen. Daaronder was ook het theater. Daar kon je voor een dollar een kijkje nemen. Het was een ouderwets theater met balkonnetjes. Er stond ook het stadhuis en een museum. Wij kwamen in een winkel terecht met allerlei frutsels, muziekinstrumenten maar ook heel mooie schilderijen. Floor vertelde dat iedereen zijn kunstwerken daar kan laten verkopen. We zijn daar ook in het Valle paleis geweest, wat nu een fraai restaurant is met geen gasten (toen wij er waren, en dat was ca. half zeven). In de hal speelde een vrouw klavecimbel wat heel leuk klonk.
Na alles gezien te hebben, reden we nog drie kwartier naar Cienfuegos. Wij kwamen daar nog bij daglicht aan en hadden een indruk waar we morgenochtend wakker zouden worden. Harmke en ik gingen direct naar het restaurant en hebben daar heerlijk vis gegeten. Nu is het 10 uur. We hebben zojuist twee krabben bij onze deur weggehaald. Nou … eigenlijk de chauffeur die langsliep. Die grote krab had niet veel zin om te vertrekken en moest wel enige zetjes hebben.
Morgen om half 8 de wekker.

Woensdag 27 augustus

Cienfuegos - Trinidad
Vandaag reizen we van Cienfuegos naar Trinidad. Omdat we pas om 14.00 uur vertrekken is de morgen ter vrije besteding. Een aantal mensen (waaronder ikzelf) besluiten om te gaan snorkelen. De rest gaat (onder leiding van een gids) wandelen.
Na een vertraging van een half uurtje vertrekt de boot. Na 5 minuten zijn we al bij de plek waar gesnorkeld kan worden (direct onder de kust). Na de gebruikelijke beginnersproblemen (bril was niet goed afgesteld) zie je een groot aantal verschillende vissen. Scholen met wel duizenden sardientjes en vissen in allerlei kleuren en maten. Het koraal was vrij grauw. Na een uurtje kwamen de wandelaars langs en enkelen hebben nog een stukje meegezwommen. Daarna gingen we terug naar het bungalowpark waar nog tijd genoeg was om te zwemmen in het zwembadje en te lunchen.
Na de lunch rijden we naar Trinidad. Dit is ongeveer een uurtje rijden. Onderweg worden we overvallen door een tropische regenbui. Bij het hotel aangekomen blijkt er weer een zwembad te zijn. Voordat we bij het zwembad zijn valt het wederom met bakken uit de hemel.
's Avonds worden we afgezet in Trinidad. Trinidad is een leuk stadje. Hoewel erg vervallen is het er toch sfeervol door de smalle keienstraatjes en de huisjes erlangs. Omdat het nog steeds regende zijn we eerst een internetcafé binnen gegaan. Nadat iedereen wat had gedronken en de e-mails had gelezen/verstuurd gingen we op zoek naar een restaurantje. We werden al snel aangesproken door 'lokale schoonheden' en naar een restaurantje geleid. Je kwam via de woonkamer, langs de slaapkamer en door de keuken terecht in het restaurant. Het eten (kreeft / vis) was perfect. Daarna zijn we nog eventjes het centrum in gelopen om te genieten van één van de bandjes. Daarna werd het tijd om terug naar de bus te gaan. Ook deze dag ging weer ontzettend snel voorbij.

Donderdag 28 augustus

Trinidad
Vandaag is onze laatste dag in Trinidad. De mogelijkheden om deze dag te spenderen zijn onder andere de stad Trinidad nader verkennen, een wandeling maken onder de bezielende leiding van onze reisbegeleidster Floor of met een stoommachine een rit maken door de omgeving van Trinidad. Ikzelf kies voor deze laatste optie. Na een overheerlijk ontbijt stappen we op de bus met het station als bestemming.
Hoewel er op het treinkaartje tweede klas staat kan men dat lezen als toeristenklasse aangezien alle passagiers toeristen zijn en je gewoon kunt zitten waar je wilt. Er zijn twee wagonnetjes. Het achterste wagonnetje heeft aan weerszijden zitplaatsen. In het voorste wagonnetje is tevens een barretje aanwezig. De wagonnetjes worden voortgetrokken door een locomotief uit het jaar 1907. Het voertuig is van Noord-Amerikaanse makelij en rijdt op petroleum. Het Cubaanse platteland met maïsvelden en koeien trekt aan ons voorbij. Het bandje dat met de trein is meegegaan zorgt voor muzikale afleiding. Na een half uur tuffen maken wij een eerste stop bij een dakpannenfabriek. Het terrein is op één Cubaan na verlaten, waarschijnlijk omdat het zomervakantie is. Maar het proces is duidelijk: de dakpannen worden van klei gemaakt, gebakken en vervoerd.
Na een paar minuten klinkt het fluitsignaal van de trein en we stijgen weer in. Na dertig minuten maken we een tweede stop. Dit keer bij het stationnetje Manaca Iznaga. De familie Iznaga runde hier in de 18e eeuw een suikerrietplantage. Suikerriet speelde in die tijd een belangrijke rol in de ontwikkeling van Trinidad. Het oogsten en verwerken van het suikerriet werd gedaan door slaven. Een in het oog springend gebouw op deze locatie is de monumentale toren, een bouwwerk van 45 meter waar vanaf de slaven in de gaten werden gehouden. We krijgen een half uur de tijd om het uitzicht vanaf deze toren te bekijken en om eventueel souvenirs te kopen. Als we terug zijn bij het treintje werpen we een blik op de ketel van de locomotief. De machinist vraagt of ik het leuk zou vinden om mee te rijden op de locomotief. Kort daarna trek ik aan een kabel om het signaal voor vertrek te geven. Daar waar een echte machinist echter een volwaardig fluitsignaal weet te produceren, komt er bij mijn poging niet meer uit dan een geluidje vergelijkbaar met dat van een muis die tussen de deur klemt. Maar niet getreurd, op de foto ziet het er vast heel stoer uit. Na in totaal 25 kilometer na ons vertrek uit Trinidad te hebben afgelegd komt het treintje tot stilstand, rijdt vervolgens achteruit een andere rails op, dan weer vooruit op weer een andere rails en na een paar meter komen we met de locomotief in tegengestelde richting op de oorspronkelijke rails terecht. Kort gezegd: we zijn gekeerd en beginnen aan onze terugreis. Rond half twaalf maken we een stop bij een haciënda. Hier hebben wij anderhalf uur de tijd om te lunchen en de omgeving te bekijken. Blijkbaar zien we er zonder Floor nogal hulpeloos en verloren uit, want Paul besluit zo goed en zo kwaad als het gaat de groep onder zijn hoede te nemen. Hij stelt ons zelfs een grot in het vooruitzicht! Dat een groep begeleiden niet onderschat moet worden, wordt al snel duidelijk. De antwoorden van Paul rammelen aan alle kanten of blijven zelfs in zijn geheel uit, de beloofde grot hebben wij al helemaal nooit gezien. Gelukkig grijpt een hulpvaardige Cubaan in, hij leidt ons door een soort groentetuin. René treedt op als tolk. Dat wat door Paul als een Spaanse peper wordt bestempeld blijkt in werkelijkheid een soort augurk. Nadat de Cubaan ons uitleg heeft gegeven en van diverse gewassen heeft laten proeven lopen we met hem mee naar zijn huis waar hij samenwoont met zijn ouders, zijn broer en zus. Ze zijn allen zeer gastvrij en overladen ons met fruit. Na enige tijd bedanken wij de Cubaan en zijn familie. We worden om één uur weer in de trein verwacht. De terugreis verloopt zonder noemenswaardige gebeurtenissen. Als wij rond kwart over twee terug zijn bij het stationnetje, besluiten we eerst maar eens te gaan lunchen. Daarom lopen we richting centrum. Onderweg komen we allerlei marktjes tegen met allerlei toeristische spulletjes. Ik koop een sigarendoosje (helaas zonder inhoud) en ook de armbandjes van keramiek laten mij niet onberoerd. Wij gaan naar het Museo Histórico Municipal. Allereerst beklimmen we de toren van het museum om zodoende de stad van boven te kunnen bekijken. Verder is er in het museum informatie te vinden over de geschiedenis van het gebied, de suikerrietplantages en de slavernij. Ook de onafhankelijkheidsstrijd blijft niet onvermeld. Als wij vervolgens naar het internetcafé lopen om een taxi aan te houden komen we langs een 'winkeltje' waar sigaren verkocht worden. De verkoper laat ons ter plekke zien hoe sigaren gerold worden. Enthousiast geworden kopen wij direct tien sigaren. Na deze aankoop houden wij rond half zes een taxi aan en gaan terug naar het hotel voor een verfrissende duik in het zwembad. Om half acht gaan we weer met de bus terug naar de stad waar we de paladar 'Son y so' opzoeken. Na het eten gaan we naar het pleintje naast de Iglesia de la Santisma Trinidad. Met een mohito en een sigaartje genieten we vervolgens van de ritmische klanken en de dansende salsa paartjes.

Vrijdag 29 augustus

Trinidad - Camagüey
Om 8.30 uur vertrokken we vanuit Trinidad naar Camagüey. Net buiten Trinidad hielden we een stop om te genieten van het uitzicht over de Valle San Luis (Valle de los Ingenios). Deze vallei hadden we de dag ervoor met de stoomtrein of te voet verkend.
Hierna reden we door tot de volgende pitstop voor een drankje en een plaspauze. Deze stop was in de buurt van de plaats Ciego de Ávilla.
Om 14.00 uur kwamen we in Camagüey aan. Hier zaten we in een koloniaal hotel in het centrum van de stad, genaamd Gran Hotel. Men zegt dat Camagüey een chaotisch stratenplan heeft om invallende zeerovers te verwarren. Zelf hadden we ook wat tijd nodig om de weg te vinden. De mensen waren behoorlijk opdringerig en handtastelijker dan we tot nu toe gewend waren. We gingen op zoek naar iets om onze maag te vullen. Hierbij werden we geholpen door een Engelssprekende Cubaan, Miquel. Hij wist ons veel te vertellen over Cuba, Amerika en zijn vriend Piet in Amsterdam. Na twee keer de rekening betaald te hebben door de vlotte babbel van Miquel, liepen we naar het provinciale museum (Museo Provincial Ignacio Agramonte). Het gebouw is uit 1848 en diende toen als kazerne. In het museum zijn schilderijen te bezichtigen van Cubaanse schilders en kunstenaars uit de periode van 1850 tot heden. Enkele kamers waren ingericht met koloniale meubelen uit de 19e en 20e eeuw. Erg mooi.
Op de begane grond was een collectie te zien van opgezette dieren. Hierbij werd ook de geologische geschiedenis van Cuba beschreven.
's Avond met de groep gegeten in een gezellig restaurant aan de Plaza del Carmen. Dit restaurant had als specialiteit lamsvlees. Ook hier was in de straat veel beeldende kunst te vinden.
Na een heerlijke maaltijd ging een deel van de groep lekker swingen en drinken in de Casa la Trova. De rest van de groep ging vroeg onder de wol om uitgerust aan de volgende dag te beginnen.

Zaterdag 30 augustus

Camagüey - Santiago de Cuba
Dit zou een veelbewogen dag worden, maar daarover later meer.

7.00 uur opstaan. Gedroomd van sneeuw in Amsterdam, meters sneeuw. De gedachtekronkels van een mens zijn bijna net zo ondoorgrondelijk als de Cubaanse revolutie.

Ontbijt in het hotel in Camagüey. Dit keer geen sterke verhalen over wie de beste, de lekkerste, de goedkoopste paladar gevonden heeft.
Stipt 8.30 uur zitten we in de bus. Vlak voor het wegrijden nog twee vermeldenswaardige mini-incidentjes. Paul blijkt de sleutel van zijn hotelkamer achterovergedrukt te hebben. Dankzij voorbeeldige samenwerking tussen Floor en de Cubaanse contraspionagedienst* (zie voetnoot) loopt Paul tegen de lamp. De Cubaanse politie kent haar pappenheimers. Ze hadden Floor laten weten dat het ze nog meeviel dat het een kamersleutel was. Eigenlijk hadden ze de ontvreemding van een hele zending tinajones (???) verwacht.
Tweede incidentje: Thea had een t-shirt aan een Camagüaans jochie beloofd en in de gauwigheid blijkt het t-shirt aan het verkeerde jochie gegeven te zijn. Gelukkig vindt nog iemand een t-shirt dat naar de rechtmatige ontvanger verhuist. De Nederlands-Cubaanse diplomatieke relaties zijn weer even gered.

De bus vertrekt. Onderweg het zo langzamerhand bekende landschap. Overal plukjes mensen die wachten op het vervoer, of mensen als haringen in een ton achter op vrachtwagens. Iedereen maakt een ongelooflijk gelijkmatige indruk. Is dat schijn of werkelijkheid? Is inderdaad niemand gestresst door deze eeuwigdurende transportproblemen? Er zit meer dan de ruit van een bus tussen ons en de Cubaanse realiteit.

Ook overal revolutionaire slogans langs de weg. Werkt dat op den duur niet net als onze reclame? "Vencermos" = "Dreft wast streeploos". Of zie ik ook dit weer verkeerd?

Vlak voor onze middagstop in Bayamo vertelt Floor het verhaal van Fidel en zijn 12 makkers in de Siérra Maestra. Hoe je het ook wendt of keert: een indrukwekkend verhaal.

In Bayamo zien we veel kindertjes in feestkleding: het is vandaag Fin de Verano: de laatste dag van de schoolvakantie. Een jochie van een jaar of 12 rijdt met een wagen met ervoor een geit en op de wagen een plaatje van Donald Duck, waarlijk een socialistisch symbool.

We bezoeken nog de Basilica del Cobre en zijn daar getuige van een virtuoos staaltje katholieke dialectiek: de Maagd Maria die ook geassocieerd wordt met O chun, de godin van de sensualiteit. Het vergt enige flexibiliteit van de geest, maar vooruit … het moet kunnen.

Verder naar Santiago: hotel Horizontes San Juan; ziet er mooi uit. Annelies en ik komen iets te laat in het restaurant van het hotel en vinden daar alle stoelen bezet. We laten ons rijden naar Parque Céspedes, worden opgevangen door een jonge Cubaan die onmiddellijk taxeert waarnaar wij op zoek zijn en ons meteen naar beste paladar in Santiago brengt. Het spijt me, maar ik kan de naam en het adres daarvan niet prijsgeven. Sorry. Dat zou commercieel niet verantwoord zijn.

Zondag 31 augustus

Santiago de Cuba
Nadat 't een late zaterdagavond is geworden met het (niet langer dan 'n uurtje) Santiago-festival temidden van 'n grote mensenmassa en 'n enerverende Tropicana-show in de rustige entourage van ons hotel, staan we zondagochtend om 9.15 uur al weer op 't Parque Céspedes in Santiago.
We maken een deel van de Hoogmis mee in de plaatselijke basiliek, waarna we op de koffie gaan bij Hotel Casa Grande; vanaf het dakterras hebben we een schitterend uitzicht over Santiago. Op de binnenplaats van het Museo del Carnaval integreren de Nederlanders met de Afro-Cubaanse dansgroep. We slenteren langs de verschillende pleinen en via het Padre Pico door een volkswijk. We brengen een bezoek aan de Casa de Diego Velázques, waar diverse meubelstukken uit de Cubaanse geschiedenis worden getoond: romantische twijfelaars en opalen lampetkannen.
Na een lunch bij Hotel Casa Grande brengt de bus ons naar twee historische plekken. Eerst een fotostop bij de Moncada-kazerne en daarna naar de Santa Ifigenia-begraafplaats, waar we in de stromende regen juist de aflossing van de wacht meemaken bij het mausoleum van Marti, een nationaal monument.
In een paladar genieten we van onze inmiddels meest geliefde gerechten: kreeft of garnalen. Op de verlichte Parque Céspedes heeft zich intussen een immense menigte opeengepakt: een grote samenscholing van Cubanen met afwisselend een grappenmaker en (westerse) muziek. We sluiten de avond af als Cubaan onder de Cubanen bij de Casa de la Trova: 'n rum-cocktail, salsamuziek en 'n dansje! Met een heuse Chevrolet uit de jaren '50 bereiken we met chauffeur Iwan na een enkele omzwerving toch nog ons hotel …

Maandag 1 september

Santiago de Cuba

Vandaag staat een excursie op het programma. Deze zal ons langs enkele bezienswaardigheden in de omgeving van Santiago de Cuba voeren.
Om 9.00 uur staan 18 personen van onze groep in de startblokken om als eerste het Del Morro Fort (gebouwd in 1663) te bezoeken. Via de diverse plateaus rondom het fort konden we een blik werpen over de kustlijn en de oceaan. Via deze baai heeft 'onze' Piet Heijn zijn slag geslagen en 12.000.000 florijnen buitgemaakt. In het fort is een museum: Museo de la Pirateria. Daarna bracht de bus ons naar het veerbootje om ons over te varen naar het eilandje Cayo Granma (1500 inwoners). We klommen naar de top waar het kerkje helaas gesloten bleek te zijn. Tijdens onze voettocht over het eiland bracht Frans zijn collega in het plaatselijke consultatiebureau een bezoekje.
Ger heeft nog enkele foto's gemaakt van een paar kinderen en deze onder grote hilariteit aan hen laten zien.
Na een voortreffelijke lunch (spaghetti, tonijn) weer met het pontje terug naar het vasteland.
We vervolgen onze weg richting Siboney. Langs de weg om de paar honderd meter gedenkstenen voor de helden van de Moncada-kazerne. We bezoeken de boerderij Gran jita Siboney, gekocht door Abel Santamarie, die als dekmantel diende voor de aanval op de Moncada-kazerne. In de boerderij is nu een museum met o.a. foto's van de voorbereiding voor de actie, kleding en andere persoonlijke eigendommen van de deelnemers. Buiten zien we houten schotten voor het verbergen van de auto's en een waterput met dubbele bodem voor het verbergen van de wapens. Vervolgens gingen we naar het automuseum waarin een verzameling 'oude voertuigen' te bezichtigen was. Op verzoek van Harmke werd in de brandweerauto een groepsfoto gemaakt. Daarna togen we naar het strand Playa Juraguá voor een frisse duik in de oceaan.
Terug in het hotel een douche genomen en met een taxi naar het centrum. In 'n mum van tijd omringd door een vijftal 'gidsen' om ons naar een restaurant te begeleiden. Bij Juliana heerlijke langouste gegeten (voor Harmke de 1e keer, dus op foto vastgelegd) en daarna ons laten leiden naar Casa de la Musica Orginal. Een 'buurtdisco' met live-muziek, prachtige dansparen en ook hier scoorde Harmke een Cubaan voor een dansje (of was het andersom?). Rond elf uur weer een 'zwarte' taxi terug naar het hotel voor een welverdiende nachtrust.

Dinsdag 2 september

Santiago de Cuba - Holguin

Voor het eerst mochten we uitslapen omdat de bus pas om 10 uur vertrekt op weg naar Holguin, een ritje van slechts 2 ½ uur. Eerst reed de bus nog om 9 uur naar de bank voor enkele mensen die hun dollars moesten aanvullen. Het geld opnemen ging dit keer razendsnel. Eenmaal vertrokken met de bus bleek dat Paul nu wel een geslaagde poging had ondernomen om de sleutel te ontvoeren. Hij wordt steeds slimmer. Echter niet met het open zien te krijgen van een geheimzinnig kistje met daarin een dollar. Judith gaf alle mannen het nakijken en slaagde er als eerste in het kistje open te krijgen.

Halverwege de rit maakten we een stop bij het landgoed waar Fidel Castro opgegroeid is. Zijn vader (een Spaanse immigrant) heeft dat landgoed opgebouwd. Het staat midden in Birán, vlakbij is een postkantoor, een hotel en nog meer gebouwen. De rondleiding was onder leiding van een Spaans sprekende mevrouw, en Floor vertaalde alles wat zij vertelde. Eerst zagen we het graf waar de ouders en grootouders van Fidel begraven lagen. Daarna een soort arena waar hanengevechten gehouden werden. Dit is sinds de revolutie verboden. We zagen ook de lagere school van Fidel. Volgens de gids waren alle kinderen vriendjes van hem. Het huis zelf was erg mooi en ruim. Er waren erg veel kamers. Er waren 7 kinderen in het gezin, 3 jongens en 4 meisjes. Bij de geboorte wogen ze allemaal meer dan 10 pond. Fidel was de zwaarste met 12 pond! Er hingen ook veel foto's van Fidels jeugd.

Na het bezoek, wat iedereen erg leuk vond, stapten we weer in de bus. Na ruim een uur kwamen we aan in Hotel El Bosque. We logeerden in leuke bungalows in een mooi park. Het water van het mooie grote zwembad was lekker koel.
Om half 7 gingen we met taxi's en fietstaxi's naar het centrale plein. Hier was niet zo veel te beleven op deze avond. Maar we aten lekker in een klein visrestaurantje. We waren weer op tijd terug in het hotel omdat morgen een lange busrit wacht.

Woensdag 3 september

Holguin - Ciego de Avila

Vandaag wacht een lange busrit richting Ciego de Avila (vanaf Holguin ongeveer 300 km) door een weinig interessant landbouwgebied. Nog geen 10 minuten onderweg of er ontstaat hilariteit. Dit keer is het niet Paul die zijn sleutel weer eens heeft vergeten maar Thea die denkt dat ze haar geldbuidel heeft laten liggen in het hotel. Na een noodstop blijkt gelukkig dat het geld in haar koffer zit.
Na een sanitaire stop in het dorp Florida en het ontwijken van talloze fietsers en loslopende koeien en geiten arriveren we iets later dan gepland in El Oasis waar ons een overheerlijke lunch wacht van beschimmeld brood en koffie van vooral kikkererwten. Enfin, niet meer voor één gat te vangen gaan we op weg naar Ciego waar we rond 16.00 uur arriveren. Nog even heerlijk gezwommen in het zwembad en een snelle hap van een niet te pruimen pizza.
Al vroeg moesten we op pad om onze opwachting te maken bij het regionale C.D.R. (Comité voor het Behoud van de Revolutie).

Grote verdienste van Floor dat ze dit geregeld kreeg!! Een unieke gelegenheid, zo leek het voor ons, om 'het systeem' beter te leren kennen. Met ons gezamenlijke cadeau bestaande uit wat flessen fris en rum gingen we op pad om 19.30 uur. Enkele lokale CRD-leden reden met ons mee naar een plaats ergens in the middle of nowhere voor mijn gevoel. (Later bleek het een gemeenschapshuis in Baragua geweest te zijn). Door de lokale bevolking werden we allerhartelijkst ontvangen; door een soort erehaag mochten we een zaal betreden. Een grote tafel met de meest kleurrijke gerechten stond voor ons uitgestald. Na een aantal officiële speeches waaruit bleek dat dit regionale CDR (bestaande uit 3 sub-CDR's) een belangrijke prijs had ontvangen als best producerende en innoverende CDR van de provincie (waarvoor als prijs het boek 'De Dissidenten' was ontvangen), werden wij als groep welkom geheten en werd onderstreept dat het een eer was dat wij er waren. Onze dames mochten daarna een aantal CRD-leden een diploma d'honneur geven, uiteraard met kussen gepaard gaand.
Zij krijgen daarop een mooie ruiker die in dit land alleen al een fortuin moet kosten. Een korte uiteenzetting leerde dat de CDR's begin zestiger jaren zijn opgericht met als belangrijkste doel het gedachtengoed van de revolutie te handhaven. Ook richt men zich op een aantal lokale praktische zaken zoals het opzetten van een bloedtransfusiedienst, de vuilophaaldienst en de bewaking van eigendommen. Al met al integere, bevlogen mensen met hart voor het gedachtengoed van Fidel Castro. Na een aantal leuzen ter ere van de vriendschap en het vaderland klonk het Cubaanse volkslied. Daarna hebben we ons nog enkele uren heerlijk geamuseerd met kletsen met de lokale bevolking (zo goed en zo slecht dat ging), maar vooral uitbundig gedanst en gedronken op de opzwepende klanken van de salsa. "Zo", zei Antoinetta in de bus terug naar het hotel, "ik ben weer een kilo kwijt".

Donderdag 4 september

Ciego de Avila - Varadero

Bij het opstaan waren de gebeurtenissen van gisteravond nog voelbaar in benen en hoofd. Dan heb ik het niet over het evenementenbier, maar wel over het sterke brouwsel, dat het midden hield tussen rum en grappa. Een koude douche en een zeer matig ontbijt verder (ik hoop dat de tafellakens volgende week hun jaarlijkse wasbeurt krijgen) waren mijn gedachten toch al bij het strand en de zee in Varadero. Toch gingen we eerst nog even langs Che Guevara in Santa Clara. Kort na vertrek kunnen mijn Grisham en het mooie glooiende landschap met palmen niet verhinderen dat de luiken een tijdje worden gesloten.
Floor had gelijk. Het kleine beeld van Che met kind op de arm is mooier dan het beeld bij zijn graf. Vooral de details, een legertje als gesp, bergbeklimmers op zijn jaszak, de vrouw onder z'n oksel, de hangmat in zijn haar en niet te vergeten de gleuf in zijn rug. Volgens enkele dames (ik noem geen namen) was het kontje van Che ook wel oké. Bronzen billen blijven bronzen billen dames! Vervolgens naar de plek waar Che z'n grootste overwinning op Batista behaalde door de plaatselijke spoorweg onklaar te maken, en de wapens uit de trein te halen om de Batista soldaten te verslaan. Daarna zijn mausoleum bezocht. Beide waren erg indrukwekkend. Vooral de spreuken en inscripties hebben mijn aandacht. Bijvoorbeeld: "Queremos sean como Che, Fidel" (Wij willen zoals Che zijn, Fidel). De teksten zijn vaak krachtig en oprecht, maar ik ben benieuwd of deze borden met spreuken er over tien jaar nog staan. Bij het Che mausoleum gaf mijn bril, niet geheel onverwacht, toch nog te geest. Shoot!
Overigens kan ik mij niet aan de indruk onttrekken dat, afgemeten aan de parafernalia, Che dood meer waard is dan levend. Misschien is dat wel het lot van te vroeg gestorven 'helden'.
Op weg naar de lunchplaats werd het groen me weer teveel en werden de oogleden wederom heel zwaar. Dit werd mede mogelijk gemaakt door de betrouwbare rijstijl van onze chauffeur Jaydel. Desondanks voelde je de bus af en toe vaart minderen. In de meeste gevallen om een kruisende spoorlijn en/of controlepost te passeren. Een spoorlijn die de snelweg kruist!!! Bovendien leek het er vaak op dat deze spoorlijnen in onbruik zijn geraakt. De weg tussen de sporen is zo slecht dat je niet anders kunt dan hem heel rustig oversteken.
Na een snelle en goede lunch (geen groenproject zoals een enkeling gisteren ondervond) nog even de eerste sigaren ingeslagen. Daarna de laatste etappe naar Varadero. Ook mijn busbuurman van vandaag, Frans, doet nu even een power nap. Ik werd namelijk iets eerder wakker en zag bovendien dat het landschap was veranderd in een groene vlakte met keurig recht geplante bomen met daarboven een mooi blauwe hemel en cumuluswolken. In het hotel nog afscheid van Jaydel genomen. Nu stond niets meer een duik in de zee in de weg. De lange busrit was gauw afgespoeld en vergeten. 's Avonds in Steakhouse Toro de specialiteit van het huis gegeten (all you can eat). Dat is geen aanrader want de rosbief smaakt precies naar helemaal niets. Na een afzakkertje met Erwin, Adriënne, Paul en Frans nog even dit verhaaltje geschreven. Het is 01.25 en tijd om te slapen.

Vrijdag 5 september

Varadero

Als collectief hebben we 't kennelijk verdiend: bijna twee dagen aan zo'n verrukkelijk Bounty-strand met fantastisch weer! (De laatste dagen toch mooi geen regenbui gezien!) Ongeveer iedereen ligt er vandaag. Op het witte strand, onder de palmen of 'n parasol, of in de inderdaad ansichtkaartblauwe zee. Maar helemaal niets doen is er ook niet bij. Er wordt gezeild, gefietst. Met als extra dimensie voor wie van 'n beetje gevaar houdt: de fiets met gebroken remkabel.
Op de marktjes in Varadero worden souvenirs gekocht. En rum voor het thuisfront. Echt 'n heerlijke dag. Ondanks de kleine scheiding der geesten die vandaag ontstaat tussen de groenen (die met het all-inclusive armbandje) en de witten (die overigens zonder uitzondering allemaal heel bruin zijn intussen).
Op Varadero is het moeilijk te geloven dat we ons nog steeds op hetzelfde Cuba van gisteren bevinden. De sfeer en faciliteiten van dit luxe resort zijn al helemaal niet te rijmen met de echtheid van de avond die we bij het CDR (zie Frans 3 september) doorbrachten. Maar eerlijk is eerlijk: van allebei die sferen hebben we genoten!

Onze vrijdag (de laatste volle vakantiedag) in Varadero wordt afgesloten met 'n etentje op een bijzondere locatie: het restaurant in een pand dat ooit aan Al Capone toebehoorde. Een huis op 'n sublieme plek, grote tafel op het terras, verrukkelijke gamba's op het menu. Een avond om nooit te vergeten! Voor sommigen onder ons ook 'n lange avond want het popconcert aan de overkant van het water gaat nog 'n paar uur op volle sterkte door!

Uit het bovenstaande blijkt al overduidelijk dát en hoe iedereen op zijn eigen manier overal van genoten heeft. Veel heb ik er dan ook niet aan toe te voegen. Cuba heeft (in ieder geval op mij) een onvergetelijke indruk gemaakt.
Wat een prachtig land, wat een aardige mensen, wat een heerlijke muziek.
Voeg daarbij: leuke reisgenoten (nietwaar?), een betrouwbare en aardige chauffeur en (ik overdrijf niet:) een fantastische reisleidster en je hebt alle ingrediënten voor een geslaagde reis. Zelfs op de terugweg naar het vliegveld had Floor nog een tussenstop ingelast. De Bacunayagua-brug, met 110 m de hoogste brug van Cuba, was een goed onderwerp om het laatste fotorolletje mee vol te schieten.

Nadat we op het vliegveld met tranen in onze ogen afscheid hadden genomen van Jaydel en Floor onderwierpen we ons aan de strenge controle van de Cubaanse douane. De terugreis naar Amsterdam van Havanna via Parijs verliep daarna voorspoedig.

Boek en reis met zekerheid

  • Kosteloos omboeken
  • 100% terugbetaling bij annulering
  • 24/7 hulp en bijstand, ook bij repatriëring
  • ANVR- en SGR garantie
  • Op de hoogte van plaatselijke corona-richtlijnen
  • Goede lokale vertegenwoordiging
  • Vervoer met eigen bus en gerenommeerde luchtvaartmaatschappijen
  • Nederlandse reisbegeleiding bij meeste reizen
  • Veel individuele vrijheid met comfort en veiligheid van groepsreis
  • Meer dan 35 jaar ervaring
  • Vergoeding niet-genoten reisdagen bij repatriëring bij wijziging reisadvies naar "rood"

Lees meer >

Klantwaardering

8,7

Het was een fantastisch reis met een zeer toffe en aangename...
Het was een fantastisch reis met een zeer toffe en aangename groep in een prachtig land. Met dank ook aan een prachtig team dat ons daar heeft rondgeleid nl Fee, Ernesto en Nelson. Door hun schitterende samenwerking hebben wij met veel gelach zo ontzettend genoten.

Marleen D. - 10,0
Terug naar boven