India

Gouden tempel in Amritsar: de heiligste plaats voor sikhs

De Gouden Tempel, het centrum van de sikhreligie, staat midden in het oude centrum van Amritsar. De beste manier om er te komen is per fietsriksja. Bij de ingang moet je je schoenen afgeven, je haar bedekken en je voeten wassen. Als je dan door de poort stapt word je beloond met een prachtig zicht op het complex.

Amritsar ligt in de staat Punjab, vlak bij de Pakistaanse grens. De stad is niet opgenomen in de grote toeristenroutes, dus behalve de Gouden Tempel zijn buitenlandse reizigers hier de grote bezienswaardigheden. Inwoners willen graag, maar durven niet echt een praatje met je te maken en soms sturen ze eerst hun kinderen op je af om het ijs te breken. Anderen laten je trots 'hun' tempel zien.

Geen kastestelsel
Punjab kasteel IndiaIn Punjab is het sikhisme de overheersende religie. Sikhs zijn letterlijk 'leerlingen' van goeroe Nanak die eind 15e eeuw het sikhisme stichtte, vooral uit onvrede over het hindoeïstische kastesysteem en het geweld tussen hindoes en moslims. De bedoeling was om in de nieuwe religie het beste uit hindoeïsme en islam bij elkaar te brengen. De basisbeginselen komen overeen met die van het hindoeïsme, maar dan met maar één god en zonder het kasteonderscheid. Sikhs zien ook niets in pelgrimstochten naar heilige rivieren, maar ondernemen wel bedevaarten naar andere heilige plaatsen, zoals hun tempels, de 'gurdwara's'.

De heiligste aller gurdwara's, de Gouden Tempel, ligt middenin de heilige poel, de Amrita Sagar, waaraan de stad zijn naam dankt. Als je over de witmarmeren vloer een rondje om de tempel loopt, valt je meteen de vriendelijke en rustgevende sfeer op. Op de achtergrond hoor je gebeden die worden voorgelezen uit het heilige boek, de Guru Granth Sahib, begeleid door tablamuziek. Gelovigen nemen een bad of zitten aan de rand van het water.

Ceremonie
Man Amritsar LadakhOver een 62 meter lange brug bereik je de tempel. Het interieur is versierd met halfedelstenen in fijne bloempatronen. In de grote zaal staat de grote troon, voor de hoogste priester. De Guru Granth Sahib, waarin de verzamelde werken van de tien sikhgoeroes zijn opgenomen, aangevuld met hindoe- en moslimgeschriften, wordt iedere avond om tien uur vanuit de grote tempelzaal naar een andere kamer gebracht. Deze ceremonie duurt ongeveer een uur. Zorg dat je op tijd bent, zodat je nog een plaatsje kunt vinden in de tempel zelf. Je mag overal in, maar fotograferen in de tempel is verboden, en hoewel veel sikhs het ook niet prettig vinden dat er in het complex om de tempel heen wordt gefotografeerd, zie je dat wel steeds vaker gebeuren. Vaak ben je als buitenlander ook een gewild object om te poseren met families, pasgetrouwde stelletjes en kinderen. Wil je het heilige boek fotograferen, dan mag dat wanneer het de tempel heeft verlaten, op weg naar zijn plaats voor de nacht.

Heilig voedsel
Behalve bedevaartsdoel zijn de gurdwara's een toonbeeld van gastvrijheid. De vermoeide reiziger vindt er altijd een slaapplaats en in de keuken wordt dag in dag uit gerekend op vele gasten. Elke sikh zet zich een deel van zijn tijd in voor de gemeenschap, zo ook in de grote keuken die je in de Gouden Tempel achter in het complex vindt. Tientallen vrijwilligers zijn bezig met eten bereiden, ruim 35000 mensen eten hier per dag 'langar', het heilig voedsel, geschonken door god en goeroe. Het eten is dan ook gratis, hoewel een donatie op prijs wordt gesteld. Samen eten is een symbool van gelijkwaardigheid en iedereen is welkom, ook al is de maaltijd, voor gelovigen, formeel een onderdeel van het tempelbezoek. Sikhpelgrims, toeristen, heilige mannen, bedelaars, straatkinderen, iedereen zit in een lange rij en eet hetzelfde, wat zeker voor India, waar het kastestelsel nog een belangrijke plaats inneemt, heel bijzonder is. In de keuken pruttelen gigantische pannen vol dahl, linzen, op grote vuren. Mannen en vrouwen kneden chapatis, platte, ronde broden die worden gebakken op een grote plaat. Als je hier een kijkje neemt, betekent dat wel dat je minimaal moet helpen om enkele chapatis te maken. Je zult merken dat de kunst om ze mooi rond te krijgen, enige oefening vraagt.

Etiquette
Mannen Amritsar LadakhNaast de keuken kun je in de grote eetzaal plaatsnemen in een van de rijen Indiërs. Het eten gaat in ploegen. Van vrijwilligers die langskomen met grote emmers krijg je een schep dahl op je aluminium bord. Anderen delen chapatis uit die je met twee handen moet aanpakken. Als iedereen is voorzien wordt een sein gegeven dat je kunt beginnen. Je mag eten zoveel je wilt, maar het is gebruikelijk je bord leeg te eten, om geen 'heilig' voedsel te verspillen. Bestek krijg je niet, je eet met je rechterhand en brengt met stukjes brood de linzenpuree van je bord naar je mond. Na het eten ruimt ieder zijn eigen bord op om plaats te maken voor de volgende groep eters.

Singh
Sikh Man Amritsar LadakhSikhs geloven in één god en zijn tegen afgoderij. Ze vinden tolerantie en naastenliefde belangrijk en hun geloof in gastvrijheid gaat zo ver dat zij iedereen die naar hun gurdwara's komt, eten en onderdak bieden. Sikhs zijn de meest zichtbare van de religieuze groepen in India, doordat goeroe Govind Singh vijf symbolen introduceerde waarmee mannelijke sikhs zich onderscheiden. De opvallendste zijn: 'kesh', het haar als symbool van vroomheid; 'kangha', de houten of ivoren kam als symbool van reinheid, en 'kirpan', het zwaard, ter bescherming van de zwakkeren. Vanwege 'kesh' laten sikhs hun door god gegeven haar nooit knippen. Ze dragen het in een knot onder de kenmerkende tulband die, in combinatie met hun baard en statige militaire manier van optreden, zorgt dat je een sikh niet over het hoofd ziet. Goeroe Govindh Singh introduceerde militaire elementen in de 16e eeuw, in een poging de toenmalige vervolging van de sikhs een halt toe te roepen. Sinds die tijd dragen de meeste sikhs de achternaam Singh, wat Leeuw betekent. Het is overigens niet zo dat iedereen die Singh heet, ook sikh is, ook veel rajputs, voornamelijk hindoes uit Rajasthan, heten Singh.

met medewerking van
Jacqueline Plug, reisbegeleider
 

Bekijk onze rondreis door Ladakh.
  
Aan de informatie in deze artikelen en verhalen kunnen geen rechten ontleend worden.

Klantwaardering

8,7

Reizen in India is werkelijk heel indrukwekkend. Wat een geu...
Reizen in India is werkelijk heel indrukwekkend. Wat een geuren, kleuren en geluiden. De bevolking is buitengewoon vriendelijk. Reizen is geen vakantie, maar je bent werkelijk in een heel andere wereld. De indrukken die ik heb opgestaan, zullen mij nog lang bezighouden. Dank Elma, onze reisleider.

Monieke W. - 8,0
Terug naar boven