Maleisië

Kinabatangan, land van de dwergolifanten en de ‘rode man van het woud’

Pas een paar jaar geleden is ontdekt dat de dwergolifanten van Borneo een aparte, ‘nieuwe’ soort vormen onder de Aziatische olifanten. Samen met de orang-oetans zijn ze de meest aansprekende bewoners van het Maleisische wildreservaat Kinabatangan.

De Kinabatangan, een van de langste rivieren van Maleisië, ontspringt diep in het beboste binnenland van de deelstaat Sabah. Aan de benedenloop van de Kinabatangan ligt een enorm verdronken land, waarvan 27.000 hectare het gelijknamige wildreservaat vormt. Het is een rijk mozaïek van laaglandregenwoud, beboste moerasgebieden, ondiepe zoetwatermeren en kalkstenen heuvels. De vegetatie is, daar waar de rivier in de regentijd buiten zijn oevers treedt, opgewassen tegen regelmatig onderlopen. In gebieden waar het water langer blijft staan, maakt het dichte woud plaats voor meer open bosgebied of moeras dat vooral begroeid is met grassen en riet.

Ook typisch voor dit landschap zijn de hoefijzermeren, voormalige rivierbochten die door erosie en afzetting afgesneden raken van de rivier. Na verloop van tijd gaan deze meren op in het verdronken land doordat ze dichtslibben en begroeid raken met moerasvegetatie.

Mensaap
In de diverse leefomgevingen van het reservaat voelen zo’n 50 soorten zoogdieren en 200 vogelsoorten zich thuis. Vooral overvloedig aanwezig zijn de apen, mensapen en halfapen. Dit is zelfs een van de weinige gebieden waar tien primatensoorten naast elkaar leven. Orang-oetans, gibbons en de typische proboscisapen zijn de opvallendste soorten, maar er zijn ook minder vaak bespeurde en (veel) kleinere nachtdieren als vliegende lemuren, lori’s en tarsiers. Bovendien komen hier zilverharige mutslangoeren, laponderapen en langstaartmakaken voor, baardzwijnen, driekleureekhoorns, reusachtige duizendpoten, civetkatten, zo’n 27 soorten vleermuizen en nog veel meer.

De ‘rode man van het woud’, de orang-oetan, is het grootste zoogdier dat in bomen klimt en de enige grote mensapensoort in Azië. Zijn leefgebied wordt bedreigd door houtkap en het afbranden van bos ten gunste van landbouw en palmolieplantages. Natuurlijk kun je hem zien in het rehabilitatiecentrum in Sepilok, maar omdat rond de benedenloop van de Kinabatangan een van de grootste populaties orang-oetans van Maleisië woont, maak je hier ook kans de dieren in het wild te ontdekken.


Vriendelijke dwergreus

In de drogere maanden van het jaar houden zich in het woud de bedreigde wilde Aziatische olifanten op, onderweg tijdens hun jaarlijkse trek naar het verdronken land. Pas kortgeleden, in 2003, is vastgesteld dat de dwergolifant, die uitsluitend in het noordoostelijke puntje van Borneo voorkomt, genetisch verschilt van de vier andere soorten Aziatische olifanten en dus een aparte, vijfde ondersoort vormt. Dat geeft ze een hogere prioriteit bij de inspanningen om ze te beschermen. De Borneose dwergolifant is niet alleen kleiner, maar ook molliger, met grotere oren en een langere staart. Ze hebben ook een wat vriendelijker karakter dan hun bekendere soortgenoten. Volgens schattingen zouden er nog maar 1600 van deze dwergolifanten zijn.

Nog steeds ontdekt men hier onbekende diersoorten, maar ook bedreigde, zeldzame dieren als de Sumatraanse neushoorn, de Borneo-wolhalsooievaar en de slangenhalsvogel worden gesignaleerd. Wanneer het fruit in de bossen begint te rijpen, komen onder meer neushoornvogels - Borneo telt acht soorten - zich tegoed doen aan de overvloed. Het grote netwerk aan moerassen en meren in de regio biedt een woonomgeving voor een grote hoeveelheid waterdieren, waaronder zoetwaterroggen, de tot voor kort als uitgestorven beschouwde rivierhaai, zeekrokodillen, varanen en otters. De meeste kans om wild te zien maak je tijdens een boottocht op de rivier. Veel dieren houden zich bij voorkeur in de buurt van de rivier op en vooral de proboscisaap - de neusaap met de bijnaam ‘Hollander’ - staat erom bekend dat hij ’s middags positie kiest in een boom langs de rivier.

Klantwaardering

8,6

Dit is een relaxte reis waarin het aantal reisdagen beperkt...
Dit is een relaxte reis waarin het aantal reisdagen beperkt is en op de reisdagen geen extreem grote afstanden worden afgelegd. De reis begint relaxed op strandjes en eilanden en eindigt met het indrukwekkende Kuala Lumpur en Singapore.

Jeroen F. - 8,0
Terug naar boven