Marokko

Reisverslag: Marokko 20 dagen

Dag 1Amsterdam - Casablanca

We landen om 00.20 uur in Casablanca, plaatselijke tijd 22.20 uur.
Vivian, onze reisbegeleidster, staat ons op te wachten, en na een korte bus reis komen we in ons hotel in Casablanca.
Een korte 'voorstelronde', we krijgen een flesje water, de sleutel van de kamer, die ik deel met Lilian, en gaan dan eindelijk naar bed.
De volgende morgen (2e dag) worden we al vroeg door de zingende imam gewekt. Om 6.45 uur opgestaan, om 7.30 uur ontbijten we, nog even tijd om wat rond te lopen en te filmen en dan vertrekken we om 9.00 uur richting Rabat. Moulay is onze chauffeur en Ibrahim zorgt ervoor, dat onze bagage de bus in gaat en er later weer uit komt.

Dag 2Casablanca - Rabat

In Casablanca bezoeken we nog de grote moskee van Hassan II. We worden door een gids rondgeleid. Om 12.45 uur komen we aan in ons hotel Balima in Rabat. Na de kamerindeling en even opfrissen gaan we met een groepje van 8 de stad in, lopen door de medina, langs de kasba, drinken thee met veel mint blaadjes en veel suiker.
Om 18.00 uur terug in het hotel, even douchen en daarna met Vivian naar restaurant Saadi, waar ik tajine (gehaktballetjes in tomatensaus) probeer. Lekker!
We duiken vroeg in bed, en ik slaap heerlijk tot de volgende morgen half 7.

Dag 3Rabat - Tanger

Vandaag vertrekken we redelijk vroeg richting Tanger. Het is een mooie route langs kurkeiken en een glooiend, licht bergachtig, landschap. In het plaatsje Souk el-Arba drinken we koffie en thee, gadegeslagen door de dorpsgek, die constant langs het terras heen en weer loopt.
We vervolgen de route naar het kustplaatsje Asilah. Eerst luncht iedereen in een restaurantje met uitzicht op de kasba en de haven. Na de lunch bezoeken we het rustige plaatsje dat mooi aan zee is gelegen. We snuiven de -voorlopig laatste- zeelucht op voor we naar Tanger rijden. Daar slapen we in een oud koloniaal hotel waar ooit ook Churchill en de Stones sliepen. Inmiddels is het voornamelijk vergane glorie, maar de oude grandeur van de hotel uit "the sheltering sky" is nog wel terug te zien.
In de middag lopen we het stadje in door de medina, op zoek naar de Amerikaanse legatie. We vinden de trap wel, maar de oude ambassade is al om 17.00 uur dicht.
Dan lopen we door de nieuwe stad naar Place de France om daar wat te drinken. Als we terug gaan, blijkt het te zijn gaan regenen en zijn de straten zeer glad.
We proberen terug te glijden naar het hotel, maar ergens verdwalen we. Als we de weg vragen, helpt een lokale inwoner ons en lopen we achter hem aan. De steegjes worden smaller en donkerder en als wij het echt niet meer weten -maar hij wel- staan we voor het hotel, nog op tijd voor het eten. Met de hele groep eten we in de medina pastilla (laagjes bladerdeeg met daartussen kip, ei, amandelen, uien en specerijen), een gerecht dat 2 dagen duurt om te maken, maar nu in 1 dag is gemaakt en heel lekker ook nog!
Daarna gaan we lekker slapen, hopend op beter weer voor morgen.

Dag 4Tanger - Chefchaouen

Na de ochtendregen gaan we de stad nog even in. We lopen over de vleessoek met allemaal dode kippen en dergelijke. Daarna komen we in de Mendoubia Gardens, die een stuk kleiner zijn dan gedacht, en bij St. Andrews Church. Om 11.00 uur vertrekken we richting Chefchaouen, maar we stoppen eerst in Tetouan. Dit stadje ligt tegen de bergen aan en heeft een zeer drukke medina met het typische Midden-Oosten sfeertje.
We kunnen buiten de medina nog snel een restaurantje vinden om te lunchen voordat we weer weg moeten.
De route naar Chefchaouen loopt door het Rifgebergte en is echt schitterend mooi, net als het plaatsje zelf. Het ligt tegen de berg aan -veel klimmen dus- maar de wit met blauwe huizen vergoeden veel. Het straalt rust uit en het is er zeer gezellig met een groot, ruim plein met veel terrasjes.
's Avonds eten we aan dit plein op het dakterras van restaurant Aladin met prachtig uitzicht over het plein.

Dag 5Chefchaouen

Om 8.00 uur is de gids Jimmy met ongeveer 8 personen een bergwandeling gaan maken. Wij doen het rustig aan deze morgen en verschijnen om 9.00 uur aan het ontbijt.
Gisteren zijn we nog niet naar de medina geweest, dus daar begint onze tocht. Op het pleintje in een hippie-tent koffie gedronken en van passerende mensen stiekem foto's gemaakt. Ook het andere gedeelte van Chefchaouen bezocht. Soms leek het wel of we bij zigeuners terecht zijn gekomen. 's Middags met Vivian en 9 dames naar de hammam. Wat een belevenis. Hierbij vergeleken is de turkse hammam een 5-sterren beautycentrum. Tussen de vrouwen en kinderen zaten we op matjes op de vloer te stomen. Om beurten werden we ingezeept met onze meegebrachte groene zeep, en daarna om de beurt gescrubd. Ook onze haren werden uitgebreid gewassen. In het schemer terug naar het hotel. 's Avonds weer lekker gegeten op het pleintje.

Dag 6Chefchaouen - Volubilis - Meknès - Fès

Vroeg vertrokken om niet op het heetst van de dag bij de Romeinse opgraving Volubilis te zijn. Als we vertrekken regent het.
Bij Volubilis is het mooi weer. De opgravingen zijn prachtig, maar na anderhalf uur had iedereen het allemaal wel gezien. Om zondag vrij te zijn, hebben we besloten vandaag ook Meknès op het programma te zetten. Aan de rand van de stad gezamenlijk de lunch gebruikt. Prachtig restaurant, maar voor zowel een lunch, als voor Marokkaanse begrippen, erg duur.
In onze Capitool reisgids opgezocht wat te bezoeken. Het is Musée Dar Jamaï geworden, een oud paleis van de sultan, nu omgebouwd tot museum. Er was een expositie van kleden, uit alle regio's van Marokko.
Een franstalige medewerker van het museum kwam ons rondleiden. We begrepen hem, mede door zijn enthousiasme, heel goed. Na een gedegen uitleg over de tapijten kwam hij pas goed in zijn rol. Alle kamers van het paleis kregen we te zien, ook de afgesloten kamers. We kwamen helemaal in de ban van de sultan met zijn harem, en hij verzocht ons zelfs op het bed van de sultan te gaan liggen, waarvan hij dan een foto nam. Mooi mannetje!
In de medina de oude koranschool bezocht. Gebouwd in 1400 en pas opgeheven in 1956. Niet te geloven. De studentenkamers zijn kleiner dan een gevangeniscel bij ons.
Door naar Fès, waar we omstreeks 18.30 uur aankwamen. Goed hotel, hier is het wel drie nachten uit te houden.
Op een terrasje een hapje gegeten. Als toetje was er yoghurt wat we aan een kindje op straat hebben gegeven, omdat ze alles van de straat op at! Ook dat is Marokko.

Dag 7Fès

Vandaag om 8.30 uur vertrokken, met gids, naar de medina van Fès. Allereerst naar een uitzichtpunt boven de medina en ook de markt met huiden van bovenaf bekeken. Hierna een bezoekje aan een keramiekfabriek even buiten het centrum. Van verre te zien aan de zwarte rookpluimen. Vervolgens naar de medina en lopend verder. Veel bijzondere plaatsen bezocht, alle voorzien van veel en interessante informatie. Maar bovenal vond ik het een heel bijzondere ervaring, beleving, een heel andere cultuur, tot in vele details. Teveel om op te noemen. Terug bij het hotel, om de hoek even wat kleins gegeten, op het terrasje ondanks de regen die toch steeds serieuzer wordt!? 's Avonds met een groepje naar Palais de la Medina.
Op weg erheen drukt een Peugeootje 205 zich tussen de bus en de stoep en ook al heeft geen van ons ook maar iets gehoord, de deuk in het linkerachterportier schijnt door onze bus veroorzaakt te zijn. Eigenlijk kunnen wij ons dit nauwelijks voorstellen; ik weet het zeker, de buschauffeur was onschuldig!!
Veel discussie, maar verrassend beschaafd en surprise!! "de schade" wordt voor 100 dirham afgekocht. "Rare jongens, die Marokkanen".
Voorzichtig etend, 's avonds op een prachtige locatie gekeken en geluisterd naar twee muziekgroepen, buikdanseressen en een goochelaar, en…… Rogier!!

Dag 8Fès

Omdat er wat geschoven is in het oorspronkelijke programma, hebben we een 'vrije' dag in Fès. Ron en ik besluiten er maar helemaal een dag voor onszelf van te maken door niet alleen los van de groep, maar ook een dagje alleen op stap te gaan. Dan beleef je het land toch weer anders. Reisbegeleidster Vivian had ernstig gewaarschuwd om niet alleen de medina in te gaan, dus dat wordt het doel. Ik wandel van de nieuwe naar de oude stad via het zwaar gerestaureerde en daardoor wat protserige paleis van de koning in Fès (één van z'n lievelingspaleizen want dit is hier een golfbaan binnen de muren) naar de medina in ongeveer een half uurtje en kom vervolgens Ron weer tegen..…. Toch maar weer apart verder want ik wil me vandaag als een echte Marokkaanse man gedragen en dat betekent veel op het terras zitten. Na een uurtje mensen kijken met een kopje koffie duik ik via één van de vele poorten de medina in. Er is een goed herkenbare route met afwijkende bestrating dus als ik die maar volg, zou ik de weg terug moeten kunnen vinden. De winkeltjes beginnen toch wel erg veel op de winkeltjes van de reeds bezochte medina's te lijken en al snel heb ik een opgeschoten jochie van een jaar of 16 aan m'n kont hangen, dat allerlei zedelijke en minder zedelijke voorstellen doet. De moraal van de islam is toch wel rekbaar! Hij laat me echter ook een prachtig vervallen stadspaleis zien uit vervlogen tijden waardoor je plotseling, na al die nauwe en overvolle straatjes, een gevoel van ruimte krijgt door wijde binnenplaatsen en licht en lucht. Onvoorstelbaar dat er zo'n 400.000 mensen hier op een kluitje wonen met als enig transportmiddel muilezels. Wil niet weten hoe sanitair en riolering hier geregeld zijn en voel me toch wel wat schuldig als ik 's ochtends uitgebreid onder de douche sta: een kilometer verderop in de oude stad lopen ze nog met emmers naar het tappunt. Na een hapje eten in de stationsrestauratie (doet erg denken aan een Nederlands station uit de 50-er jaren) koop ik in een krantenstalletje een Volkskrant van zaterdag en daarmee nestel ik me op het terras van de drukke straathoek. Ettelijke kopjes café au lait, muntthee en flesjes cola verder voel ik me Marokkaan tussen de Marokkanen want elke straathoek heeft wel een terras waar uitsluitend mannen zitten te keuvelen en koffie/thee drinken. Vraag me af wat die vrouwen allemaal doen! 's Avonds in een door Colinda en Ingrid ontdekt restaurant uitgebreid gedineerd met muziek, buikdanseressen en in een prachtige ambiance. Weer te veel gegeten omdat het allemaal zo lekker is en me vanouds geërgerd aan de drinkende toeristen die weer niet van de buikdanseres af kunnen blijven, maar dat is van alle landen! Met de taxi terug naar het hotel voor een prikkie en nog een laatste kopje koffie op ons 'stamterras' naast het hotel!

Dag 9Fes - Erfoud

Vroeg op, want vandaag hebben we een lange busrit van zo'n 400 km naar Erfoud. 7 uur ontbijt en om half 8 en route, maar we hebben een koude start want de chauffeur moet een band verwisselen en de ziekenboeg is inmiddels zo gevuld dat er een locale arts geraadpleegd moet worden: de Marokkaanse keuken eist zijn tol. Tegen 8 uur alsnog op pad met als afspraak dat de bus waar dan ook stil gaat staan bij het eerste de beste "STOP". Gelukkig hoeven we er maar één keer gebruik van te maken! De bustocht is een reis van uitersten: van de Marokkaanse wintersportplaats Ifra in de Midden-Atlas die vol staat met bijna Zwitserse chalets en geschoren gazons naar het begin van de Sahara, met kuddes kamelen en gefortificeerde dorpen. Onderweg komen we prachtige panorama's tegen met tegen de bergwanden geplakte dorpjes en grillige rotsformaties. Onderweg lunchen we in Midelt en nemen een ditmaal vegetarische zes-groenten tajine met wederom een cola want dat is bacteriedodend en werkt preventief tegen eventuele darmklachten. Om ruim 6 uur komen we aan in Erfoud in een gezellig hotel met zwembad! We eten lekker buiten op straat en eindigen de dag met een locaal biertje aan de bar van het hotel. Al met al een echt vakantiegevoel!

Dag 10Erfoud

Vandaag konden we lekker uitslapen. Dat werd dan ook door bijna iedereen gedaan. Na het ontbijt met een paar het dorp Erfoud ingegaan. Lekker in de zon op een terrasje cola gedronken. Rond etenstijd even een hapje gegeten bij het restaurant om de hoek. Om 15.00 uur vertrokken we met 3 landrovers richting de zandduin Merzouga. We reden dwars door de woestijn. Daar aangekomen zijn we met een groot gedeelte van de groep begonnen met het lopen/klimmen naar de top van de zandduin. De meesten zijn halverwege blijven steken. Gerard, Jos en ik zijn verder gegaan. Maar ook Gerard heeft het op een gegeven moment moeten opgeven. Jos en ik hebben de top uiteindelijk wel bereikt, maar wel totaal uitgeput. Terug ging alles veel gemakkelijker. Toen we bij de tent waren, hebben we nog wat gekletst. Vervolgens zijn we de grote tent ingegaan en hebben we heerlijk gegeten met live muziek op de achtergrond. Met de landrovers zijn we vervolgens teruggereden. Het zo afgelegen plekje bleek toen alleen wel vlak naast een snelweg te liggen!
Terug gekomen nog even gezeten bij het zwembad om vervolgens weer lekker te gaan slapen na een ingespannen dag.

Dag 11Erfoud - Tinerhir

Deze ochtend zouden we om 11.00 uur Erfoud verlaten, dus echt vroeg hoefden we niet op te staan. Op weg naar het ontbijt zaten Lydia en Peter al klaar om terug te keren naar Nederland. In plaats van 20 personen gaat de groep vanaf nu verder met 18 personen. Ik heb mijn tijd tot 11.00 uur doorgebracht aan het zwembad alwaar de zon al volop scheen. Om 11.00 uur werd de busrit gestart richting Tinerhir. Het valt mij op dat de discipline goed in de groep aanwezig is; iedereen is stipt op tijd. Bijna vergaten twee leden de rugzak, maar gelukkig werd dit op tijd opgemerkt. Ook deze rit was weer fascinerend en divers. Erg onder de indruk was ik van het irrigatiesysteem waarbij men verschillende zandputten groef tot wel 7 meter diep en deze vervolgens ondergronds aan elkaar verbond met gevaar voor eigen leven.
Bij elke lunch en diner wordt de stand van zaken doorgenomen van de ziektegevallen en zo ook bij de lunch van vandaag ging de toiletrol weer van hand tot hand. Om 16.00 uur kwamen we aan in ons hotel Yasmina dat prachtig is gelegen in het smalste deel van de Todrakloof. Na een hartelijkste ontvangst met thee gingen we in het diepe donker naar de kamer. Het licht in het hotel brandt namelijk alleen op bepaalde tijden om het aggregaat te sparen. Inderdaad een eenvoudig ingerichte kamer, maar verder prima toeven hoor. Gauw weer naar buiten want de omgeving is geweldig. De avond hebben wij gezamenlijk doorgebracht onder het genot van een heerlijke maaltijd. Zo rond 23.00 uur was het tijd om naar bed te gaan.

Dag 12Tinerhir

Aangezien mijn ochtendritueel nogal wat tijd vergt (ik doe niets bijzonders hoor) stond ik mij om 6.30 uur -met mijn zaklantaarn aan- in een donkere badkamer, te scheren. Eenmaal klaar onder de douche sprong, jawel, het licht aan. Wat kun je toch blij worden van simpele dingen.
Even snel ontbijten en daarna op pad voor een wandeling van ongeveer 4 uur door de kloof. Vijf personen gingen het stadje Tinerhir verkennen en verder deed iedereen aan de wandeling mee. De gids was even wennen. Zowel zijn grappen werden niet helemaal begrepen alsook zijn macho-achtige gedrag. Ach, later viel dit ook wel weer mee en konden we hier om lachen. De wandeling was prachtig, langs tuintjes en berberdorpjes. Soms zelfs de schoenen even uit om een riviertje over te steken. Bijzonder was het bezoek aan een traditioneel berberhuis waar we allervriendelijkst werden ontvangen zonder dat er gelijk iets gekocht moest worden. Niets van dat al.
Lijkt me toch raar als bij mij thuis steeds een groep toeristen op de thee komt; moet er niet aan denken, eerlijk gezegd.
De groep wordt steeds vrijer en toen Monica en Joke het over die 'grote' van Chris hadden leken alle remmingen verdwenen. Het bleek gelukkig over zijn waterfles te gaan.
Na een gezamenlijke lunch is ieder zijns weegs gegaan. Een enkeling naar het dorp, anderen op eigen gelegenheid de kloof nog eens in en een paar, net zoals ik, gewoon rustig op het terras met een lekker boek en een kop koffie.

Dag 13Tinerhir - Ouarzazate - Zagora

Vandaag staat er een lange busrit naar het zuidelijke plaatsje Zagora op het programma. Om 8.00 uur vertrekken we dus al uit deze prachtige kloof om de 340 kilometer lange rit binnen de geplande tijd af te kunnen leggen. Onderweg toetert onze chauffeur weer heel erg vaak om fietsers, lopers en andere weggebruikers aan de kant te krijgen zodat hij de bus veilig over de weg kan voeren. Door zware regenval van de afgelopen periode staan stukken weg helemaal blank en zien we een aantal bussen en personenauto's die geduwd moeten worden om uit de blubber te komen. Wij kunnen gelukkig normaal doorrijden. Bij het plaatsje El-Kelaa M'Gauna (wat klinkt dat heerlijk Afrikaans!) hebben we onze eerste stop. In deze vallei van de rozen worden rozenstruiken als grens tussen de verschillende tuintjes geplant en inmiddels heeft de verwerking van de rozenblaadjes een enorme vlucht genomen, zeker nu ook Yves Rocher en Weleda producten met rozenolie verkopen. Volop rozengeur en maneschijn dus. Een aantal van ons hebben naast de cola, fanta of thee/koffie dus ook maar wat rozenzeep/-olie ingeslagen, en Monica heeft hier voor een luttele dirham -zij heeft inmiddels door dat dat de munteenheid hier is, en niet de Dinmar, Dinar etc.- haar kippenhok weer kunnen aanvullen. De temperatuur is behoorlijk gestegen, dus we stappen in de bloedhete bus om verder te rijden naar Ouarzazate. We rijden nu door de Dadès vallei, waar veel dadelpalmen en kasba's te zien zijn.
We stoppen even om te wandelen naar een hele mooie, oude ksar, die langs de oude weg langs de rivier de Dadès, vlakbij Skoura, is gebouwd en die nu gerestaureerd wordt. Deze ksar, die niet de kasba Ben Moro heet, zoals in eerste instantie werd gedacht, maar, die -door de oplettende Jos terecht opgemerkt- eigenlijk gewoon 'Amerhidil-kasba' heet. Op het briefje van 50 dirham staat hij afgebeeld (de ksar bedoel ik, niet Jos!). We stappen weer in de bus, stappen soms weer uit de bus voor een door de buschauffeur aangegeven kodak-moment, stappen weer in de bus, dus ik voel me zo langzamerhand net een hond die af en toe even naar buiten mag om wat te snuffelen en z'n behoefte te doen en dan weer met de roedel terug in de kennel wordt gestopt.
De temperatuur stijgt nog steeds en de stemming daalt in zoverre, dat het wat mat is in de bus. In Ouarzazate gebruiken de meesten van ons de eentonig wordende lunch in een hotel, terwijl Monica, Ron en Gerard heel slim lekker aan de overkant een pizza gaan eten! Wat wel heel lekker was, was dat er een zwembad was bij dat hotel. Ik was helaas wel de enige van onze groep die de bikini paraat had, maar zo kon ik lekker even oefenen voor de Olympische spelen. Ron kwam later de mannelijke groep vertegenwoordigen. We rijden een stuk over de oude weg, die in heel korte tijd de nieuwe weg is geworden en geasfalteerd is, omdat de nieuw aangelegde brug compleet was weggeslagen! Het kan dus wel in dit land, iets snel en adequaat repareren! Het landschap is nu weer heel anders: hoge bergplateaus met zichtbare richels erin in verschillende kleuren, wat soms een heel vervreemdend effect heeft. Nog één koffiestop in Agdz en dan komt Zagora in zicht. We rijden door palmentuinen naar ons hotel met zwembad! Even lekker een biertje aan de bar en daarna aan tafel. Aangezien ons groepje geen zin heeft in tajine etc., bestellen we spaghetti, wat na veel 'cinqen en sizzen" toch bereid kan worden. Het smaakt echt heerlijk en met een wit Marokkaans wijntje is dit toch weer een lekkere maaltijd. Nog even wat wandelen na het eten lijkt ons wel prettig, dus we lopen door het stadje waar we ons verbazen over de armoedige toestand hier en waar de verkopers alweer als vliegen om ons heen hangen. Na een lange reisdag hopen we lekker te slapen in onze airconditioned kamers.

Dag 14Zagora

Vandaag blijven we in Zagora. Eén groep vertrekt om 9.00 uur voor een excursie naar een bibliotheek vol islamitische manuscripten en korans die geschreven zijn op gazellenhuid, iets ten zuiden van Zagora.
Ook een bezoek aan het pottenbakkerscollectief staat op het programma en nog een sieradenatelier, waar spelden worden gemaakt om hoofddoeken vast te spelden.
Een andere groep, waaronder ik, besluit er een lekker luierdagje van te maken en blijft dus lekker badderen, lezen, wat eten en drinken bij het zwembad van het hotel.
Rond de middag arriveert de 'excursiegroep' en blijkt bijna iedereen wel een kom, schaal, tajine of collier te hebben gekocht! Ook hebben zij het beroemde verkeersbord "Tombouctou 52 jours" gezien, dat aanduidt dat het van hieruit 52 dagen per kameel naar Timboektoe in Mali reizen is. Dat wordt dus foto's bijbestellen, want ik heb dat bord gemist.
Om half vier vertrekken 2 groepen van 7 personen voor een 2 uur durende kameelrit (nou ja, eigenlijk dromedaris, maar "what 's in a bult") in de woestijn. De dieren liggen keurig geknield naast het hotel, dus nadat alle sjaals om de hoofden zijn geknoopt, kan de reis beginnen. Gerard heeft 's middags al stiekem even zijn sjaal uitgeprobeerd, maar helaas gaf de blauwe sjaal zo af, dat hij toch nog even moest gaan zwemmen om die blauwe kleur weer van z'n voorhoofd af te krijgen! Na een paar kilometer gaat één groep rechtsaf om koers te zetten naar een mooi punt, van waaruit de zonsopgang morgenochtend te bewonderen is. Zij overnachten in een bedoeïenentent. Hopelijk houdt Lilian het een beetje vol op die kameel, want zij moest zowat in spagaat zitten, omdat haar kameel bepakt was met tassen etc.
Ons groepje liep kont-aan-kop een beetje sullig achter de gids aan, die ons twee uur rondleidde door een stuk woestijn. Ongelooflijk dat in dit gebied nog heel veel mensen leven en wonen. Steeds kwam er uit het niets een groepje kinderen of een paar mannen of vrouwen naar ons toe of we zagen hen in de verte aan het werk?? Wat een ander bestaan is dat, en dan rijd jij er met zo'n achterlijk groepje toeristen doorheen. Ik vond het echt een beetje misplaatst. Enfin, je bent nu eenmaal hier in de gelegenheid zoiets te doen, dus dan doe je dat. Het omhoogkomen van die beesten vanuit de knielhouding is wel heel bijzonder: eerst gaat het beest op z'n knieën van z'n voorpoten staan, dan gaat de achterkant omhoog om de 'achterknieën' te strekken, dan schiet je weer achterover omdat nu de onderpoten worden gestrekt vóór, en vervolgens zijn de achterpoten aan de beurt, waardoor je weer rechtop zit.
Daarna met z'n achten lekker gegeten in het hotel (de vier 'Hagenezen' zaten aan een ander tafeltje) en na een wandelingetje nog even een afzakkertje genomen.

Dag 14/15Zagora - Marrakech

Zoals Ingrid al schreef, zijn we in twee groepen van 7 personen vanaf het hotel per kameel vertrokken. Mijn groepje bestond verder uit Ineke, Chris, Gerard, Lilian, Rogier en Jos. Na een kwartier splitsen de groepen zich en vertrok onze groep richting de bedoeïenentent in de woestijn. De rit ging langs een droge rivier, een mooie palmentuin, wat zandduinen en vervolgens richting woestijn. Bij de zandduin stond iemand foto's van ons te maken en even dachten we dat deze man ons bij het hotel op zou wachten, maar we hebben hem niet meer gezien.
Na ruim een uur namen we pauze, waarna we vervolgens 'los' mochten. Wat is er leuker voor de kamelendrijvers dan ons te laten galopperen. Op een paard is dat al eng, laat staan op een kameel. Na wat eetpauzes van de kameel van Gerard, kwamen we tegen zessen aan bij de bedoeïenentent, waar een oude kok ons al opwachtte. Hij vermaakte zich zeer om het blauwe hoofd van Gerard.
We waren zo moe, dat we na een inspectie van ons kampement (1 eettent, 3 slaaptenten en een wc-tent) allemaal languit gingen. Helaas was het te bewolkt om de zonsondergang te zien (en de volgende dag de zonsopgang). Terwijl wij aan het bijkomen waren van de niet-alledaagse kameelrit, stond de kok een heerlijke maaltijd voor te bereiden. Tot onze grote verbazing kwam er in de tussentijd een auto aanscheuren en dat midden in de woestijn, ver van de bewoonde wereld (dachten we). Om 20.00 uur kwam eindelijk ons eten, dat we onder het genot van een paar wijntjes hebben genuttigd. Zo lekker heb ik deze reis nog niet gegeten.
We hadden al gehoord dat de vorige groep pas na het trommeluurtje kon gaan slapen. En inderdaad, we hadden het eten nog niet op, of de kok en de kamelendrijvers kwamen er met hun trommels (waaronder 2 jerrycans) aan. We hebben genoten van het trommelhalfuurtje met Berber-gezang. Erg hilarisch was het moment dat ineens de mobiele telefoon van één van de kamelendrijvers afging. Niet iets wat je op dat moment verwacht. Ook wij hebben nog geprobeerd wat Nederlandse liedjes ten gehore te brengen, maar dat sloeg niet echt aan. Moe maar voldaan hebben we wat dekens en lakens in de tent/buiten gelegd, waar we uitgeblust op zijn gaan liggen. Helaas lukt het niet goed om zonder een matras in de open lucht te gaan slapen. Na een erg gebroken nacht, stond het ontbijt al om 4 uur klaar en tegen kwart voor 5 vertrokken we richting hotel, waar we om kwart voor 7 aankwamen. Even opfrissen en vervolgens konden we ons weer opmaken voor een lange busrit naar Marrakech. De route was adembenemend mooi, maar verder was er niet veel te beleven. De lange ritten worden wat vervelend. Wel leuk was de tussenstop in Aït-Benhaddou, een plaatsje waar veel bekende films zijn opgenomen.
In Marrakech hebben we nog even kennisgemaakt met de drukte op de Place Jemaa el-Fna. We waren echter te moe om nog langer te genieten hiervan. Dat bewaren we dan ook voor morgen.

Dag 16Marrakech

Een vrije dag in Marrakech. Na een lange nacht slapen, wat wel nodig was na ons woestijnavontuur, gaan we met een groepje naar de oude stad. Omdat de plannen niet met elkaar overeenkomen splitst de groep en ga ik samen met Rogier op paleizenjacht. Na wat omzwervingen vinden we het El-Badi paleis, dat dus tot en met vandaag gesloten is in verband met de filmdagen. Níet dankzij een nepgids vinden we wel de Saadische graven. Drie bussen andere toeristen ook, dus dat wordt wachten en aanschuiven. Het Bahia paleis was erg mooi en veel rustiger. Nog een klein stukje de soek in, wat uitliep op verdwalen. Toch het plein weer gevonden en samen met de rest van de oorspronkelijke groep geluncht bij de Italiaan.
's Middags opnieuw de soek in voor wat 'shoppen'. De mensen zijn wel wat opdringerig met "kijken, kijken, niet kopen" en zo. Nog wel twee lampjes gekocht en een tas om ze in te vervoeren. Na een lekker ijsje weer terug naar het hotel.
's Avonds weer eten bij de Italiaan. Het groepje splitst zich, 3 met de taxi, 3 lopen, wat dus fout gaat, want we zijn elkaar kwijt. Na veel geduld elkaar toch weer gevonden. Na het eten nog wat rondgelopen op het plein, tussen de muzikanten en 'artiesten'. Daarna terug naar het hotel.

Dag 17Marrakech - Essaouira

Voor de verandering eens niet al te vroeg op stap maar lekker nog tot 14.00 uur de tijd in Marrakech om boodschappen te doen en alle bezienswaardigheden te bekijken, waar ik gister niet aan toe gekomen ben. Na het lekkere ontbijt met een zoet croissantje dus snel op pad; de Saadische tomben, een vervallen paleis waar gister nog een filmfestival was (prachtige locatie daarvoor!!) en het Badi paleis dat vandaag vergeven was van de groepsreizen met gids. Dankzij m'n hier gekochte plattegrond lekker door de achteraf-straatjes gezworven en veel foto's gemaakt van de strak blauwe lucht en de prachtige rood-oranje-purperen muren en huizen. Na lang twijfelen toch maar niet een lamp gekocht want ik ben bang dat die toch misstaat in m'n slaapkamer. Met Ingrid en Ron nog een laatste kopje koffie; een wandeling over het plein, de schoenen nog eens goed laten poetsen en terug naar het hotel.
Om 2 uur vertrek naar Essaouira, een rit van ca. 4 uur door een ditmaal vrij eentonig landschap. Met de discman, een koffie/colastop en af en toe een aanzet tot vrolijke samenzang komen we de rit wel door al zit m'n buurman ook regelmatig een half uurtje te pitten. Om 6 uur komen we aan in Essaouira: ditmaal is het wel een erg basic hotel want er zijn geen toilet of douche op de kamer en dat leidt tot de nodige beroering. Wat voor de één onaanvaardbaar is, leidt bij de ander weer tot enige hilariteit omdat het een soort jeugdherberg is waar we nu verzeild zijn geraakt. In ieder geval wordt het verlangen naar het eigen bedje thuis weer wat groter. Anyway, Essaouira is een gezellig plaatsje en er is een geweldig visrestaurant waar ze koude locale witte wijn schenken en een heerlijke avocado-garnalensalade serveren. Heerlijk na al die tajines! Om een uur of 10 weer naar huis teruggelopen. Helaas worden alle terrassen al vroeg afgebroken. Half elf naar bed en een wat doorwaakte nacht omdat alle keuken-, douche- en toiletgeluiden royaal doorklinken!

Dag 18Essaouira

Het heerlijke zomerweer maakt alle hotel-ellende weer acceptabel! Naar keuze een dagje bakken aan het strand of zwerven door het gezellige plaatsje Ik kies voor het laatste en koop uiteindelijk toch nog een paar souvenirs en wel een zilveren theeblad/bijzettafeltje en een walnoten slabak. Toch nog gezwicht! Om 4 uur met de strandploeg lekker tapas gegeten (heerlijk, rauwe ham!) met een wit wijntje en wederom bij Chez Sam gedineerd. We worden daar nog vaste klant!

Dag 19Essaouira - Casablanca

Vandaag weer terug naar Casablanca. Om 8 uur op pad in de inmiddels afgeladen bus want er zijn royaal souvenirs ingekocht. Vandaag een weinig spectaculaire busrit langs de kustlijn recht naar het noorden. Onderweg komen we grote industriële complexen tegen met dito uitlaatgassen. Ook dat is Marokko. We maken een fotostop in Safi bij een pottenbakkersmarkt. De verzadiging begint toe te slaan dus het koopanimo is niet zo groot meer. Vervolgens door naar El-Jadida waar we de vervallen vestingswallen bekijken en het ondergrondse waterreservoir. Voor 10 dirham stap je in een andere wereld. We eten hier de laatste Marokkaanse lunch en rijden over een steeds beter wordende weg naar Casablanca waar we om een uur of 5 bij het hotel arriveren waar we de reis ook begonnen zijn! Nog een laatste diner en dan wacht het vliegtuig naar Nederland! Hopelijk komen alle souvenirs veilig over en belanden ze niet na een week op zolder!

Dag 20Casablanca - Amsterdam

Om 01.45 uur zal ons vliegtuig vertrekken. Lilian en ik hebben de naam de grootste souvenirjagers te zijn (is dat wel helemaal terecht??). Onze aankopen, waaronder nogal wat aardewerk schalen en kommetjes. Het is nog even spannend of we deze tassen het vliegtuig in mogen nemen. Helaas horen we bij de laatste die het vliegtuig in willen gaan; we worden tegengehouden. De tassen zijn te groot en moeten het bagageruim in. Onze vrouwelijke charme (…..) en wat onnozelheid maar uitgeprobeerd op deze oudere KLM-man. Voor een deel gelukt: we mogen het aardewerk in kleinere tassen meenemen het vliegtuig in. De tassen met daarin onze zilveren dienbladen, lampjes en het piratenkistje met de theeglazen van Lilian gaan naar beneden, naar het bagageruim. En nu maar hopen dat alles er heel uit komt!
Na een rustige vlucht komen we om 07.10 uur Nederlandse tijd aan op Schiphol. Bij de lopende band komen onze tassen al gauw tevoorschijn: alles heeft het overleefd! Nog snel afscheid nemen van de groepsleden en dan met de trein naar Zwolle. Het einde van een onvergetelijke vakantie in Marokko!

Klantwaardering

8,8

15 dgn Marokko, wat een fantastisch reis, zo veel gezien en...
15 dgn Marokko, wat een fantastisch reis, zo veel gezien en beleefd, een absoluut aanrader! De reisleider Sjoerd is een ongelooflijk verteller: geschiedenis, feiten, weetjes...Sjoerd heeft zijn passie met ons gedeeld en heeft voor gezorgd dat ik zal kijken naar een nieuwe Djoser reis met hem!

Claudia N. - 10,0
Terug naar boven