Tibet

Reisverslag Tibet

Reisschema

Dag 1  Amsterdam- Chengdu
Dag 2  Aankomst Chengdu
Dag 3  Chengdu, vlucht naar Lhasa
Dag 4  Lhasa
Dag 5  Lhasa
Dag 6  Lhasa
Dag 7  Lhasa-Samye-Tsetang
Dag 8  Tsetang
Dag 9  Tsetang-Gyantse
Dag 10  Gyantse
Dag 11  Gyantse-Shigatse
Dag 12  Shigatse
Dag 13  Shigatse-Lhasa
Dag 14  Lhasa
Dag 15  Lhasa, vlucht naar Chengdu
Dag 16  Chengdu- Amsterdam


Dag 1 en 2

Beste Djoser-reizigers,

Ik word geacht een bijdrage te leveren aan een gezamenlijk reisverslag waarin een ieder zijn gedachten en/of ervaringen aan het papier kan toevertrouwen. Als ervaren Djoser-reiziger (China/Tibet is mijn 12de reis met Djoser) ben ik verheugd dat er wederom een gezamenlijk reisverslag zal verschijnen. Het is een oud gebruik dat Djoser -naast het vrijheid/blijheid-principe- onderscheidt van andere, vergelijkbare reisorganisaties. Dan nu mijn verslag inzake de eerste twee dagen van onze China/Tibet-reis.

Waarom gaat iemand op vakantie naar Tibet? Waarom gaat iemand met zijn volle verstand naar een (door China) bezet land? Waarom gaat iemand naar een land waar je allerlei ontberingen (o.a. hoogteziekte) moet ondergaan? De antwoorden zijn heel simpel wat mij betreft: ten eerste raadt de Dalai Lama iedereen aan om zijn land te gaan bezoeken, ten tweede heb ik al zo veel films en boeken over Tibet gezien en gelezen dat ik nu met mijn eigen ogen het land wil `ervaren’. Kortom, mijn nieuwsgierigheid en reislust overwinnen de `angst’ voor het onbekende (gevaar).


Zondagavond, 29 april om 20.45 uur, begint ons avontuur. Simon en ik zijn ’s middags al uit het Groningse vertrokken, Rita woont in Amsterdam en heeft aldus bijna geen reistijd.

In de trein op weg naar Schiphol worden de voetbaluitslagen omgeroepen en we vallen bijna uit onze stoel: PSV is alsnog kampioen geworden! Ik heb meteen spijt dat ik de video niet heb aangezet, want ik had het sippe gezicht van de trainer Van Gaal van AZ wel eens willen zien. Een gemiste kans.
Na een tijdje te hebben rondgelummeld op Schiphol ontmoeten we Rita en kunnen we gaan inchecken. We hoeven ons niet meer te melden bij de balie, nee, je hoeft alleen maar je paspoort in een of ander apparaat te steken en dan krijg je een instapkaart en je kunt tevens je eigen stoel kiezen. In  mijn geval is dat natuurlijk een gangpadplaats, heel fijn.

Om ongeveer 21.30 uur gaan we het luchtruim in en ik ben blij om te constateren dat ook de KLM nu het individuele entertainmentsysteem heeft: de komende negen uur kan ik mij vermaken met de nieuwste films, terwijl ik tevens de diverse `golden oldies’ (in mijn geval muziek van de zeventiger jaren) zal afluisteren.
De rest van de reis houden we ons ook nog bezig met eten en drinken, waarbij ik nog wil opmerken dat ik het vreemd vind dat de KLM midden in de nacht opeens ijsjes serveert. Voordat ik mijn verbazing heb overwonnen is mijn ijsje al verorberd, zucht.

Om half zes Nederlandse tijd is het tijd voor een ontbijtje: een kopje thee, een Actimel (ba; een soort karnemelk), een yoghurtje, een warm kaasbroodje, een ligakoek en een bakje sinaasappelpartjes. Het kan niet op. Wat is het toch een voorrecht om te reizen met de KLM!

Zo arriveren we na de onvermijdelijke bureaucratie (diverse douaneformuliertjes invullen, paspoort- en bagagecontroles) om half twee ‘s middags lokale tijd in de Chinese stad Chengdu. Het toeval wil dat Simon en ik hier negen jaar geleden ook geweest zijn. We maakten namelijk in 1998 -ook met Djoser- een rondreis door China. Ik kan mij nog herinneren dat ik het een vreselijke stad vond, niet in de laatste plaats door de bruinkoolsmog. Ik ben blij dat we na een overnachting snel door zullen reizen naar Lhasa. Na de kennismaking met onze reis(bege)leider Ton en de rest van de groep worden we in een vlot tempo van het vliegveld verplaatst naar ons hotel met de fraaie naam Lhasa Grand Hotel.
Nadat iedereen zich snel even heeft opgefrist gaat iedereen met Ton en de Chinese gids op zoek naar een bank om geld te wisselen. Daar aangekomen blijken de pinautomaten niet goed te werken, terwijl ook cash geld (euro’s dus) wisselen niet tot de mogelijkheden behoort: het is namelijk vandaag `dollar-dag’!? Je moet maar zo’n smoes kunnen bedenken. Simon, Rita en ik bedenken ons ook geen moment en gaan zelf maar eens op zoek naar een andere bank. Toevallig spotten we onderweg naar ons hotel Alex en Ria die een pinautomaat hebben gevonden die het wèl doet. Snel pinnen we ook wat geld en opgelucht gaan we even later naar de `vergadering’ waarin Ton ons allerlei wetenswaardigheden van de reis gaat vertellen.

De rest van de avond houden we ons bezig met de gezamenlijke maaltijd bij een Chinees restaurant. Hierbij maken Simon en ik -na negen jaar- week kennis met het verschijnsel `lazy table’, oftewel een glazen draaischijf die op een ronde tafel is gemonteerd. Je kunt aldus verschillende gerechten al draaiend opzoeken en consumeren. Om half negen heeft iedereen zijn/haar buikje volgegeten en zoeken we voldaan ons bed op. Morgen moeten we weer vroeg op en we zullen dan eindelijk Tibet mogen aanschouwen. Ik ben benieuwd!

Harry

Dag 3


Kuifje in Tibet

Als het alarm op mijn horloge af gaat liggen we nog diep te slapen en dromen we heerlijk door de wekker heen. 10 minuten later krijgen we een wake up call “o ja , we moeten verder”. Snel aankleden en pakken en 20 minuten later staan we beneden in de hal.

Snel de bus in en op weg naar het vliegveld. Onze Chinese reisbegeleidster vertelt ons nog een keer hoe mooi Chengdu is, en hoe gelukkig de mensen wel niet zijn!
Op het vliegveld hebben we nog wat moeite met inchecken. Zo klopt mijn naam niet op het ticket, wil Nellie een groot mes in de handbagage meenemen en moeten wij allen bewijzen dat ons drinkwater drinkwater is.
De vlucht zelf verloopt voorspoedig en degene die bij het raam zitten, worden getrakteerd op mooie vergezichten.

Op een zonnig vliegveld worden wij ontvangen door onze Tibetaanse gids. Hij voorziet ons allen van een witte sjaal en in gebrekkig Engels krijgen we uitleg over Tibet.

Na een uurtje rijden zien we het Potala paleis en weten we zeker dat we in Lhasa zijn aangekomen. Het Jin Bo Hotel is een keurig hotel met nieuwe kamers. Helaas geen Europese keuken dus voor lunch gaan we naar het 2e Jin Bo Hotel. Hier krijgen we een Chinese maaltijd.

Vanuit onze lunchstek wandelen we de oude stad in. En zijn al snel onder de indruk van alle pelgrims en de activiteiten die plaats vinden. Onze aandacht gaat volledig naar het straatgebeuren en al snel zijn we de groep kwijt. Simon, Rita, Tanja en ik, dwalen vrolijk genietend door de straten en komen in een klein tempeltje terecht waar honderden (voornamelijk oudere vrouwen) zitten te bidden. Ze draaien er vrolijk op los met hun gebedsmolens en wij worden uitgenodigd om er bij te komen zitten. Na een half uurtje puur genieten vervolgen we onze weg en komen we bij de Jokhang tempel. We nemen de beslissing om niet naar binnen te gaan en nemen een pauze op het dakterras van het Mandela Hotel. Van hieruit heb je een prachtig uitzicht over de stad.

Het uitzicht heeft Tanja geen goed gedaan en we gaan hierna direct terug met een taxi naar ons hotel. Tanja voelt zich zo slecht dat we het besluit nemen om niet met de groep te gaan eten. Omdat ik zelf wel trek heb ga ik in de buurt naar een Chinees restaurantje en wijs bij de buren aan wat ik wil eten. Na een goede maaltijd keer ik terug in het hotel.

Toi


Dag 4


Ondanks dat de hoogteziekte mij nog steeds parte speelt besluit ik toch mee te gaan. Wij wandelen vanuit het hotel naar de Jokhang tempel. Voor de tempel vindt net een offering plaats. Twee grote stenen vuurpotten zijn aangestoken en vele pelgrims brengen hun offer. Er ontstaat een enorme walm over het Barkhor plein.

In de Jokhang tempel is het erg druk. Wij moeten echt in een rij lopen; een voor de toeristen en een voor de pelgrims. De pelgrims gaan ook nog alle kapelletjes in die er in de tempel zijn. Vele hebben een thermoskan met een jakvloeistof bij zich of een zakje jakboter. De hele tempel is dan ook met jakboter besmeurd en je moet opletten dat je niet uitglijdt.

Onze Tibetaanse gids verteld op diverse plaatsen een verhaal over de tempel of de personen die er gewoond hebben maar door de drukte en zijn gebrekkige Engels valt dit niet te volgen. Vanuit het dak heb je een mooi uitzicht over de stad en de Potala.

Als iedereen weer bij elkaar is worden wij door onze Tibetaanse gids naar een grote souvenirshop gebracht. Hierna gaan wij gezamenlijk lunchen in het Mandela restaurant. De lunch is wel goed maar het duurt ontzettend lang voordat iedereen iets te eten heeft. Zo erg zelfs dat Rita haar pannenkoek moest laten inpakken en meenemen.

We gaan naar het Sera klooster waar de monniken tussen 15.00 uur-17.00 uur op een plein debatteren.
Het is inderdaad een heel apart schouwspel met veel non-verbaal vertoon. Na een uurtje dit schouwspel bekeken te hebben gaan wij het klooster in. Hier bevindt zich de paardekopboedha die de neusjes van de kleine kinderen zwart maakt zodat ze een rustige nachtrust hebben. Als wij uit het klooster komen horen wij een gezang. Enkele van ons gaan kijken waar het vandaan komt en treffen de monniken zingend op het plein aan. Aan het einde zetten ze ook nog allemaal een gele muts op; een mooi aangezicht.

Om half zes zijn wij weer in ons hotel en moet ik met spoed weer naar de wasbak en mijn toast met honing ( het enige wat ik die dag heb gegeten) uitspugen Opnieuw besluiten we om niet met de groep te gaan eten. Omdat Toi toch iets wil eten gaan wij naar het restaurant van het hotel. Ook al spreekt er niemand Engels en raken ze helemaal in paniek door de Europese gasten, krijgt hij toch een heerlijke maaltijd voorgeschoteld. Ik hou het bij witte rijst die er helaas ook niet in blijft.

Hierna nog even naar het internetcafé waar tot onze verbazing meer als 100 computers staan. Ze zijn bijna allemaal bezet door jeugd die zit te gamen. Nog even een belletje naar het thuisfront en dan lekker naar bed want wij hebben de nachtrust nog steeds hard nodig

Tanja


Dag 5


Om 9 uur verzamelen om naar het hoogtepunt van de reis te gaan. Het Potala. Het is de bedoeling dat we met de bus naar boven gebracht worden en de terugweg lopend doen.
Bij aankomst blijkt dat we onze paspoort mee hadden moeten nemen en die liggen nog in het hotel. Ze worden opgehaald en dan kunnen we het Potala in. We worden niet boven afgezet zodat we de heenreis ook alle trappen kunnen nemen.

Op 1/3 van de trappen blijkt dat we en ticket moeten kopen en daar hadden we geen rekening mee gehouden en dachten dat er al betaald was maar nu blijkt dat dat alleen het permit was. Het grootste gedeelte van de groep loopt gewoon door en Toi vangt de rest op. Die hebben we pas terug gezien bij de uitgang.

Om half 2 hebben we lunch gehad in een restaurant in het centrum vlakbij de Jokhang.

Om 15.00 uur zijn we naar het Zomerpaleis gegaan. Ook heel indrukwekkend maar een beetje een vervuilde indruk. Er was een Opera en veel mensen in het park. We hebben daar rondgelopen en genoten van de mensen die rondliepen en de zon.
Tanja, Ria en ik moesten plassen en keken uit naar een toilet. Toen we die vonden en gingen kijken gingen we bijna over onze nek. Wat een vieze w.c.’s! Vol met ontlasting en de geur was verschrikkelijk. We hebben toen besloten om achter het gebouw te plassen. Wat een opluchting was dat.

Wij konden verder lopen en een tijdje later komen we een Tibetaanse man tegen die een beker op de grond gooide. Toen Toi er iets van zei, pakte hij het weer op en wij klapte voor de goede daad. Het was een grappig gezicht.

Om 18.00 uur waren we weer terug bij het hotel. We hebben toen afgesproken om half 8 te gaan dineren in het restaurant Dunya. Gerund door Nederlanders. Dat merk je dan ook wel want het eten  werd snel opgediend en was heerlijk. Na het eten zijn we naar boven gegaan want er zit een leuke bar. We hebben allemaal een borrel gedronken en rond half 12 was het mooi geweest en zijn we naar het hotel teruggelopen.

Het was een geweldige dag en we hebben veel bijzondere dingen gezien en het gezellig gehad.

Ina


Dag 6

We werden weer wakker en de  zon scheen al volop bij een strak blauwe hemel. Ondertussen is iedereen gewend aan de hoogte en niemand is meer ziek.

Het programma voor vandaag is het Ganden klooster en 's middags een bezoek aan de blindenschool. Het Ganden klooster is het grootste van Tibet. Vroeger werd het bewoond door 10.000 monniken maar nu wonen er nog 600. Dichtbij het klooster is een heilige berg. Een keer per jaar in augustus is er een feest met omloop om deze berg, waarbij de pelgrims een route volgen, die gemarkeerd is met kleurige vlaggen en ook is dan het zogenaamde Tanga doek uitgespreid.
Dit enorme doek wordt bewaard in het klooster. De kleurige vlaggen symboliseren de 5 levensregels in blauw ( lucht),wit ( wolken), geel, rood en groen (water).

Het klooster is bijzonder indrukwekkend. Hier woonden de 2e t/m de 5e Dalai Lama. De Kenjur * en Tenjur* geschriften worden er ook bewaard. Men heeft een fantastisch uitzicht over Lhasa en de bergen er omheen.
Ook zie je in de verte de nieuwe spoorlijn naar Beijing waarover de ijzeren Yak zich voort beweegt.

Na de lunch in het door 3 Rotterdammers gerunde restaurant ( Dunya = wereld) werd een bezoek gebracht aan een blindenschool. Deze school is opgericht in 1998 door Sabrye Tenberken, die zelf ook blind is. We werden verwelkomd door Nima ( dit betekent Zon). Blinde kinderen tot 16 jaar zijn hier welkom. Sabriye heeft ook een soort typemachine ontwikkeld waarop leerlingen in braille kunnen typen. Ook is een speciaal computersysteem ontwikkeld zodat blinden ook de computer en softwaretools kunnen gebruiken. De leerlingen krijgen les in Engels, chinees, psysica en mathematica etc.in bv. braille.

Na afloop van het programma moesten Ria en ik nog even naar een winkel om een geheugenkaart voor het fototoestel te kopen. Daarna dachten we eens een fietstaxi te nemen om terug te keren naar het hotel. Dit is een enerverende belevenis. Zonder veiligheidsgordels om wordt je door het drukke verkeer geloodst naar een bestemming, die niet overeenkomt met je oorspronkelijke bedoelingen. Van te voren hadden we het kaartje van het Jinbo hotel getoond waarop in het Chinees de vermeld staat. Wij kennen geen Chinees ( wel Peking city in Sas van Gert) en de fietsbestuurder kennelijk ook niet.
Enfin, we hebben ons ergens af laten zetten en vervolgens de reis vervolgd per taxi, zodat we inderdaad bij het andere Jinbo hotel uitkwamen. Nou ja, een stukje lopen is ook gezond.

's Avonds hebben we met zijn allen lekker gegeten in een Nepalees restaurant. Daar bestelde ik iets met Yak vlees maar dat was niet voorradig. Toen we terugliepen naar huis was duidelijk waarom.
Bij de slager werd met een vrachtwagentje groten stukken vlees bezorgd, dat eerst op het trottoir in mootjes werd verdeeld. Daarna ging het de slagerij binnen. Ben ik blij, dat ik wat anders had gegeten. Morgen vroeg weer op.

• Kenjur= ideeën van Boeddha
• Tenjur= meer ideeën behalve van Boeddha


Alex


Dag 7

Na een paar dagen Lhasa gaan we verder  trekken, eerst naar Tsetang (onderweg het Samaye klooster bezoeken), vroeg  opstaan dus, dat valt niet mee, om ca. 8 uur vertrekken, wakingup-call om 7 uur  (bedankt, you are welcome). Verrassing: de zware tassen gaan niet in de kofferbak van de bus  maar achterin op de laatste banken. Mijn grote tas is heel zwaar, 'dat redt ik nooit', gelukkig helpt Jan de tas naar boven te duwen.

We zitten in de bus, Ton is nog aan het uitchecken,  'wie had kamer 352?´. Ik dus, had een flesje water gedronken van het hotel en  daarvoor in plaats een ander flesje neergezet (ander merk) > ok > we gaan  rijden. 'Als het meezit gaan we een stukje met de boot over de Yarlung Tsangpo rivier naar Samaye', onduidelijk is of de boot wel gaat, maar  we proberen het, het weer is prachtig en de bus hoeft maar een klein stukje om te rijden voor de aanlegplaats van de boot.

Onze chaffeur voor de volgende dagen wordt voorgesteld: CheTsa, als ik het goed heb begrepen, Wings heeft later zijn naam  voor mij nog in het Tibetaans opgeschreven, CheTsa dus. De bus rijdt verder Lhasa uit, ik neem zoveel  mogelijk beelden in me op, vrouwen met mooie kleine parasols, het gezicht half  verscholen achter een monddoek, de ogen achter, onder de parasol, parasol en  kleding vaak op elkaar afgestemd qua kleur. We gaan langs het Potala, de winkeltjes, een groep  toeristen, lelijke blokken huizen, grote garages.

De bus heeft benzine nodig, nog even tanken voordat we de stad helemaal achter ons laten. Ik zie een vrouw moeizaam fietsen, aan de overkant  in tegengestelde richting, het kost haar heel veel kracht, ze fietst op een  soort bakfiets. Rechts van onze bus staat een vrachtauto volgeladen met verpakte  balen, onduidelijk wat er in zit, de balen zijn ingepakt in een soort plastiek of doek, vastgebonden met dik touw, ook onder de vrachtwagen door.

Twee koeien op de weg, ze lijken bij niemand te  horen. Ik zie een dood schaap in het water van de rivier  liggen, we gaan langs Tibetaanse dorpjes. Veelal wordt er gewerkt  aan het bouwen van een nieuw huis, hierbij lijkt de hele familie  betrokken, handwerk, uitgevoerd door mannen en vrouwen. Sterk zijn ze, de Tibetaanse vrouwen.

Bij de aanlegplaats ligt een boot, dat ziet er  veelbelovend uit. Eerst nog even plassen, maar er is geen wc te  bekennen. Nel en ik gaan ieder voor zich op zoek naar een  struik, of zoiets, een beetje beschutting. De veerboot is een open boot van hout, model niet  bekend bij mij, een soort platbodem? We gaan iets van de motor af zitten, lekker in de zon, wind en vertrekken rond 11 uur richting Samaye. Er worden zwemvesten uitgedeeld, ik ga op 1 van de vesten zitten (kan immers wel zwemmen), lekker  zacht. Later bleek er kauwgom op de vest te plakken, hm, niet zo fijn voor mijn  broek.

Het wordt een mooie tocht langs zandbanken, lekker turen op het water. Het jonge chinees stel tegenover mij verkiest om  met elkaar bezig te zijn. Het lijkt op vlooien/luizen wat ze doen (meisje  verwijderd telkens iets uit de nek van de jongen), maar waarschijnlijk  gaat het meer om het verwijderen van oneffenheden bij de jongeman. De stuurman  van de boot is een trotse jonge man, hij is voor een schipper vrij netjes  gekleed, zelf het colbertje ontbreekt niet.
Rond 12:30 legt de boot aan. We rijden met een bus  door een Clint Eastwood achtig landschap, hobbel de hobbel. Er komen bij een  aantal heren van de groep herinneringen naar boven van in de vergetelheid geraakte films, helemaal passend bij deze rit.

Aangekomen bij het klooster besluiten we eerst iets  te eten. We kunnen kiezen uit soep of rijst, makkelijk dus. Lekker buiten  zitten. Ik ben (alweer) benieuwd hoe de wc eruit ziet, valt een klein beetje tegen. Bij het handenwassen op de binnenplaats wordt ik bij de waterput verwelkomd door 2 mannen, een van hun zeept lekker zijn bovenlijf in en spoelt de zeep af met koud water, dat is nog eens gezond, denk ik. Van de mannen mag ik wel even tussendoor....

Binnen in het klooster geeft Winty  uitleg. Het Samaye klooster ontstond rond  775 en is het oudste klooster van Tibet. Rond deze tijd is door koning Trison Detsen Padmasambhava uit India naar Tibet geroepen voor het verspreiden van het boeddhisme. Het klooster is in de  vorm van een mandala aangelegd. Tijdens de culturele revolutie zijn de  schilderingen binnen in het klooster voor een groot deel vernietigd. Na  aanleiding van een goed bewaarde oorspronkelijke foto kon het klooster  gereconstrueerd worden.

Ton is bij de tassen achtergebleven, voor de winkels op de stoep, ondertussen komt uit de winkels luide muziek, even  uitrusten, op de bus wachten. Ga toch samen met Simon een winkel in. 'Is deze  muziek te koop en zo ja hoeveel kost de cd?'. De man achter de toonbank kijkt bedenkelijk, wil eigenlijk niet verkopen. Na nog een keer aandringen wordt er een prijs genoemd en ben ik blij.
De bus komt wat verlaat, eerst moet een andere,  Nederlandse groep 'uitladen', ze geven aan dat er problemen met de boot zijn (grapje zeker). Rond 16:30 gaan we in de bus  richting boot. Daar ontmoeten we een aardig Tibetaans gezin, er wordt snoep en een  soort kaas uitgedeeld, om te proeven, dat is wel heel erg aardig en ergens ook wel lekker, ook een manier om contact te maken. Andersom  vallen de dropjes uit Nederland niet zo in de smaak.

Aangekomen bij de boot bleek de mededeling van een defecte boot geen grapje te zijn, een van de boten heeft motorschade. Een groep passagiers zit eigenlijk al op ons te wachten, vooral Tibetanen en Chinezen, zij  maken plaats voor ons, gaan met z'n allen vòòr in de boot zitten, de andere helft van de boot nemen wij in beslag, we gaan dus samen in 1 boot, maar ook wel  heel erg apart. De boot komt heel laag te liggen, 'is dit wel veilig' opperen een paar uit onze groep, wel veilig maar ook spannend.

De zon schijnt nog volop, het is heet,  toch nog een keer zonnebrandolie, anders gaan zitten, de mooi gekleurde parasols gaan weer open. Aan het begin van de terugtocht gaat de  defecte boot even mee, wordt later aan een andere boot gehangen, de Tibetaanse  'snoepfamilie' uit de bus mag hierin zitten, hebben zij lekker de ruimte. De  schippers van de 2 schepen gaan af en toe een wedstrijdje houden, dan  komen de boten heel dicht bij/langs elkaar, de boottocht krijgt  hierdoor (misschien onnodig) iets extra's.

Rond 18:30 stappen we van de boot. Op  naar Tsetang, hotel Tibet Yulong Holiday. In de lift van het hotel worden  we via een mat op de grond erop geattendeerd dat het vandaag zaterdag is. Lekker  douchen en de dag afsluiten met een goede maaltijd. We kiezen deze keer  voor het restaurant in het hotel, een goede keuze. Wel even problemen met het bestellen, maar gelukkig heb ik de restaurant vertaallijst bij me (idee Harry en  er was ook maar 1 Engelse menukaart).

Alex heeft trek in vis, maar trek in vis  wordt: een vis uitzoeken in het aquarium van het restaurant, met goedkeuring van de kok (kleine man met hoge koksmuts) en nog een aantal betrokkenen (restaurantmanager?). Er wordt verder van alles aangedragen, de  bediening is buitengewoon, zijn er niet meer bedienden dan gasten? Het  lijkt er wel op.

Een handjevol Tibetaanse meisjes is ook druk bezig, ik geef een kaart van het Potala, vertel dat we daar ook waren geweest. De  kaart wordt met dank aangenomen, we gaan samen op de foto en eigenlijk willen  ze graag ook nog foto's maken op hun kamers(?). Het wordt allemaal een beetje  hilarisch maar ook onduidelijk, dus we gaan ons maar op het eten richten.

Ria belooft nog wel aan de meisjes om de foto's op  te sturen via E-mail. Simon rookt voor het eerst weer een sigaret, zware van Nelle. De vis? Ja, zoals te verwachten was de vis heel erg lekker, bereid met een lekkere scherpe sauce, niet zomaar  een vis, maar een vis met een verhaal.

Rita


Dag 8

Ontspannen begonnen we deze dag, we hoefden pas om 10.00 uur present te zijn. Voor het eerst konden we ordentelijk ontbijten in ons hotel: Chinees ontbijtbuffet, waar je als Europeaan toch een boterham met jam en een ei kon krijgen.
Eerst bezochten we  Yumbulagang, het paleis van de eerste koningen van Tibet, nu in gebruik als tempel. Het ligt hoog op een berg, dat is dus een hele klim, maar het geeft ook een prachtig uitzicht op de vallei.

Daarna de Traduktempel. Beschadigd tijdens de Culturele Revolutie, wat nog goed te zien is. Er is nog weinig gerestaureerd. Een belangrijke bezienswaardigheid is de Thangka van Drolma ( Tara) met 29000 parels.

Vervolgens hebben we gelunched bij het Tashi restaurant, hetzelfde als gisteravond. Mijn sandwich leek nu meer op een tosti.
s’Middags zijn we naar de tomben van de eerste Tibetaanse koningen geweest in de Chongye vallei. O.a. Songtsan Gampo heeft hier een grafheuvel waarop een tempel staat. Op weg hiernaar toe hebben we nog een fotostop gemaakt om yaks te fotograferen.

Tot slot hebben we “gedineerd”in het Tse Dong Hotel aan de overkant van ons hotel. Taal problemen leidden tot een zeer amusante maaltijd. Diverse malen moest de bestelling opnieuw worden aangepast; met de vinger aangegeven bestellingen leidden tot het serveren van geheel anderen gerechten. Degene die het laatst zijn bestelling zou krijgen, kreeg te horen dat zijn gerecht er niet meer was. Verschillende opgegeven alternatieven bleken niet meer voor handen te zijn.
Daarbij kwam dat een simpele, wellicht naïeve opmerking van mij tot zeer bijzondere gevolgend leidde. Mijn uitzet is nu compleet!
In ieder geval liepen de tranen mij over de wangen!

Tot besluit van deze dag nog een bezoek aan het Teahouse in ons hotel gebracht, waar het bestellen van bier weer tot verrassingen leidde Voor sommigen van de aanwezigen is de completering van mijn uitzet nog steeds een raadsel.
Al met al weer een zeer welbestede dag.

Marijke


Dag 9

Vandaag zou het een dagje reizen worden. De reis gaat van Tsetang naar Gyantse. We kunnen niet de geplande route over de pas Karo-la omdat daar aan de weg gewerkt wordt. In plaats daarvan volgen we de Friendship Highway langs de Brahmaputra naar Shigatse en van daaruit naar Gyantse. De pas Karo-la houden we tegoed van Ton op de terugweg naar Lhasa. Volgens Ton zou de lunch in een Tibetaans wegrestaurantje tegen kunnen vallen dus iedereen had een aardige voorraad etenswaren in snoep ingeslagen. Vooral de snoepjes gingen voortdurend rond.

Het landschap tijdens de tocht was vooral ruig, kale bergen waarin soms diepe geulen uitgesleten waren door het water. Zandige stukken berghelling of strandjes langs de rivier. Stevige rotsblokken en door gletsjers afgesleten stenen. De kleur hoofdzakelijk geelbruin maar door zon en schaduw in veel schakeringen. De dorpen die we passeerden, zagen er soms goed verzorgd uit met mooie huizen, prachtig geverfd, met mooie deuren. Soms ook erg armoedig. Het zijn voornamelijk boerendorpjes met wat vee op een binnenplaatsje. Het is duidelijk ploeg- en zaaitijd. Er zijn veel mannen en vrouwen op het land aan het werk. De mannen met Yaks aan het ploegen, de vrouwen werken met schop of zaaien. Je zag ook steeds groepjes mannen en vrouwen bij elkaar zitten rond de ketel yakboterthee. Bij de eerste stop zagen we mensen die bezig waren een huis te bouwen. Dit moest natuurlijk van dichtbij bekeken worden. Vooral de vrouwen waren hard aan het werk, vonden we. Zij sjouwden telkens een grote steen op hun rug het heuveltje op. De mannen deden het metselwerk ( met aarde) , het meten, kappen e.d.
De drie vrouwen wilden maar al te graag op de foto en zouden die ook heel graag willen hebben. Het adres ontbrak echter.

De tweede stop werd gemaakt bij een kudde yaks. Prachtige dieren. We waren vlakbij en de foto’s moeten dan ook goed gelukt zijn. De mannen die erbij waren wilden wel even demonstreren hoe goed ze met de steenslinger overweg konden. De stop bij het restaurant was een succes, het eten heerlijk, de wc vreselijk.
Daarna een stop waar je een weids uitzicht had op de rivier en de zandbanken daarin. Na Shigatse veranderde het type huizen en was er ook veel yakmest te zien op en tegen de muren. Het laatste stuk van de rit viel zwaar en er was dan ook behoefte aan een extra stop. We liepen even een dorpje in en werden door een vrouw uitgenodigd in haar huis te kijken. De binnenplaats met koeien, kippen en lammetjes, de stal en daarna de trap op naar de woonkamer. Daar zat op de bank voor het raam een oude man die blij leek te zijn ons te zien. We werden uitgenodigd te gaan zitten, de vrouw haalde wat lekkers, en wilde thee gaan schenken. We hadden echter maar 10 minuten gekregen en konden de uitnodiging niet aannemen. Heel bijzonder deze gastvrijheid.
Gaar van de reis om ongeveer 6 uur in Gyantse aangekomen.

Nelly


Dag 10

Om 8.00 uur opgestaan en op de kamer wat ontbeten en om 9.00 uur vertrokken we met de gehele groep in de bus nar het Pelkor Chode  Klooster. We hadden ook kunnen lopen. Het was wat bewolkt en fris. Na het kopen van kaartjes zijn we onder begeleiding van “wings” door het klooster gelopen. Ondanks dat dit het zoveelste klooster was waren er toch interessante nieuwe dingen te zien in de diverse kapellen en buiten, waarbij de grote kloostermuur ook nog een extra hoog stuk had, waarbij een bepaald feest een ritueel doek uitgerold kon worden. Na het bezoek aan de kapellen gingen we een grote stupa in, die een van de weinige originele zaken is sinds de Culturele Revolutie. Weer een mooi uitzicht vanaf de bovenkant ( niet helemaal boven). Daarna buiten het klooster wachten tot dat iedereen er was en sommigen gingen bij wat stalletjes winkelen. Hierbij werden we wel lastig gevallen door bedelaars en opdringerige verkopers.

We gingen met de bus verder en een groot deel van de groep wandelde naar het Gyantse Drong, wat een hoog gelegen fort is. Ondertussen scheen de zon volop en vanwege de hoogte en het vermoeiende klimmen haakten er een paar af bij het omhoog klimmen, Bijna halverwege moest je kaartjes kopen, die ze niet hadden. Helemaal bovenaan aangekomen vergoedde het uitzicht alles. Een prachtig uitzicht rondom, zoals op het klooster, de plaats zelf en het Himalayagebergte. Daarna naar beneden en degenen opgepikt dien niet verder omhoog konden of wilden.
In het restaurant van de dag eerder gegeten en rustig aan gedaan. Daarna ging iedereen zijn eigen weg. Nelly en ik zijn de winkelstraten van de plaats doorgelopen en wat fraaie stoffen gekocht en een internetcafé bezocht. Toi en Tanja hadden fietsen gehuurd, wat wij ook nog wilden doen, maar het fietsen viel wat tegen. Voor de rest rustig aan gedaan.

Voordat we met zijn allen ( bijna) om 19.00 uur gingen eten hebben we met een aantal buiten bij het hotel een terrasje gemaakt en wat gedronken. Na het eten hebben we weer met een aantal in het hotel nog wat gedronken en wat bijgepraat.

Ger


Dag 11

Na een ontspannende ochtend vertrekken we om 10.00 uur vanuit Gyantse naar Shigatse. Het is een rit van ongeveer 95 km naar omdat we onderweg stoppen bij een tsampa molen en we een kijkje in de ‘keuken’ gaan nemen bij een Tibetaanse familie, duurt de rit ongeveer 4 uur.

Ik moet zeggen dat zo een busrit geen straf is…lekker lezen, i podje op, gezellig kletsen en veel lachen en genieten van het uitzicht. Het was ook erg leuk om eens rustig binnen te kijken bij een Tibetaanse familie. Benedenverdieping was bijna een kinderboerderij en op de 2e verdieping was het leefgedeelte. Het zag er keurig uit en natuurlijk kregen we als ‘verrassing’ yakboterthee aangeboden. Er liepen aardig wat mensen rond en ik kreeg het idee dat er meerdere families in dit huis woonde.

Na een korte busrit komen we aan in Shigatse. Vanmiddag hebben we een vrije middag…heerlijk!.

Nadat we ons hebben geïnstalleerd in onze hotelkamer gaan we met zijn drieën ( Ina, Ellen en mijzelf) naar de Tibetaanse markt. Een gezellige markt met een hoop leuks en natuurlijk kunnen we ons niet inhouden om van alles te kopen.
Na een uurtje rusten en wat lezen vertrekken we om 19.00 uur met de groep naar het restaurant voor het avondeten. Dacht voor de verandering maar eens spaghetti te eten maar dit viel niet helemaal goed. Veel kraampjes en lucht….Ach ja, we zijn ondertussen al wat gewend!

Claudia


Dag 12

Vanochtend om 9.00 uur met zijn allen vertrokken naar het Tashilhunpo klooster. Een klooster uit 1447 ( toen is die ontdekt). En echt een prachtig klooster. Groot en ook weer vele nauwe straatjes die weer naar iets verrassends leiden. Na een uur te hebben rondgelopen in het klooster zijn we begonnen aan de Kora ( pelgrimstocht ) rondom het klooster. Een flinke wandeling van ongeveer een uur, grotendeels bergop. De Kora loop je met de klok mee en vaak samen met vele pelgrims. Het was echt super en vaak had ik wel even een ‘kippenvel moment’. Mooie uitzichten, veel pelgrims en ongelofelijke mooie en lieve mensen. Het was een redelijk zware wandeling, dit i.v.m. de hoogte en het berg op lopen maar ik had het zeker niet willen missen. Als je de Kora hebt gelopen dan valt de zwaarte achteraf altijd wel weer mee….het maakt een hoop goed in ieder geval.
Na een heerlijke lunch zijn we eerst op zoek gegaan naar een bank om ons geld tekort aan te vullen. En een bank of pinautomaat vinden ( die het doet!) is nog niet zo makkelijk in Tibet! Daarna wat boodschappen gedaan voor de lange dag van morgen.

We hadden nog wat tijd over dus maar weer naar de Tibetaanse markt. Altijd leuk en zeker geen straf! Natuurlijk weer wat gekocht en weer heerlijk gelachen om al die starende mensen. Het is soms echt ongelofelijk…we lijken wel buitenaardse wezens.

Vanavond wezen eten bij het Tashi restaurant. Voor de verandering maar weer eens Indiaas gegeten ( blijft toch mijn favoriete eten). Daarna nog wat geborreld en veel gelachen in de hotelbar. Het was nog een heel avontuur om wat te bestellen. Het personeel spreekt geen woord Engels dus je kunt je voorstellen hoe het er aan toe gaat om dan een drankje te bestellen ( ondanks dat ze een kaart hebben!)

Kort samengevat was dit weer een volle, vermoeiende en zeker een mooie dag.

Claudia


Dag 13

Vanmorgen om 8.00 uur vertrokken uit Shigatse, op weg terug naar Lhasa. Mooi uitzicht op de vers besneeuwde bergtoppen langs de Brahmaputra. Bij de afslag naar Lhasa zijn we eerst nog even rechtsaf geslagen naar de “khamba La”een bergpas op 4794 mtr met uitzicht op het “Yamdrok Tso”meer, Een mooie slinger weg tot de top waar het helaas bewolkt was. We hebben het meer wel gezien, maar de besneeuwde bergtoppen aan de overkant helaas niet. Op het moment dat de bus tot stilstand kwam werden we belaag door zeer opdringerige verkopers en yak eigenaren.

Na een kwartier de kou en harde wind getrotseerd te hebben weer snel de bus in naar beneden. Bij de rivier nog een foto shoot met een ‘gepimpte’yak en daarna op weg naar Lhasa via het “Nyectang”klooster. Een klein klooster geweid aan Tara, niet de mooiste die we gezien hebben maar toch een “klooster bezichtiging”vandaag.
Uiteindelijk terug in een bewolkt en regenachting Lhasa. Hopen dat we morgen de zin weer te zien krijgen~

Ellen


Dag 14

Vrijdag was al duidelijk dat 11 van de 15 groepsleden, als de omstandigheden het zouden toelaten, op zaterdag naar het Nam Tso meer wilden gaan. Dat zou 4 uur heen en 4 uren terug rijden betekenen, maar de ongeveer 2 uren verblijf zouden wel met  mooie uitzichten beloond worden. Zou het een en ander niet doorgaan dan was het Ganden Klooster ( 45 km ten w.o. van Lhasa, 4500 mtr) een alternatief zijn.

Om 7.30 uur vond krijgs- en groepsberaad plaats. In Lhasa had het ’s nachts geregend, maar bij het meer ( 240 km heen en 240 km terug) en contreien lag 50 cm sneeuw. Het werd dus Ganden. Vrijdagavond was ik door mijn rechterenkel gegaan. Ik kon nauwelijks zitten op een stoel. In de eerste plaats was zaterdagochtend de pijn gelukkig verminderd en in de tweede plaats was voor mijzelf de kortere reisduur aantrekkelijk.

Op weg naar Ganden hebben we 3 foto stops gemaakt: bij Petro China waar getankt moest worden, bij de afslag naar Ganden waar landschap en bergen in de verte en een stop vlakbij Ganden. Bij deze derde stop was het zicht op het tegen de bergen aangeplakte klooster schitterend. Op deze plek trok als bonus weg een kudde yaks op de steile hellingen voorbij. Als achtergrond besneeuwde toppen die deels in de wolken zaten. Het was flink koud en iedereen haalden jacks en andere nuttige kleding voor de dag. Nog een aantal yaks, een boerderij waar mensen aan het werk waren om yak uitwerpselen te verwerken tot brandstof en een opgewonden  waakhond ( aan de ketting) riepen het authentieke Tibetaanse gevoel op.

Het bezoek aan het klooster en ondermeer de Tombe van Tsongkhapa (stichter van het klooster) was zeer de moeite waard ( zie de Lonely Planet en andere gidsen). De die-hards van onze groep hebben de hoge Kora gelopen, die mooie uitzichten bood. Marijke, Simon, ondergetekende en later Jan hebben de authentieke sfeer van het terras van het restaurant op ons in laten werken. Aangezien het eten wel erg ‘basic’ was zouden we wel verlaat in Lhasa lunchen. We wisten toen nog niet dat deel zou gebeuren in het fast-food restaurant van het prestigieuze nieuwe treinstation van Lhasa ( lijn Beijing- Lhasa over een pas van 5000 mtr).
Tot mijn vreugde kan mijn wens dit station te zien gecombineerd worden met de excursie van de dag. Een groot, indrukwekkend maar ook pompeus gebouw: ruime toegangswegen.  Een en ander nogal stil als er geen treinen aankomen of vertrekken. Dat was toen wij er aankwamen met de bus niet het geval. Je kon en mocht het station niet in. Dankzij een vriendin van Wings onze Tibetaanse gids kregen we een eigen rondleiding tot op de onmetelijke perrons toe. In de restauratie waar we de enige gasten waren en zeer persoonlijk geholpen werden in de zelfbediening,  lunchten we een halfuur.
Over nieuwe bruggen terug naar Lhasa. In het hotel Jin Bo nemen we na een toespraakje met vertaling door Wings afscheid van onze betrouwbare chauffeur, die ons zondag niet meer naar het vliegveld zou rijden.
Degenen die in Lhasa bleven hadden goed uitgeslapen en wat gewinkeld. Een reisgenoot slaagde er in een kwalitatieve set monnikkledij inclusief gele kap aan te schaffen ( woonachtig in het zuiden des lands)
’s Avonds werd gedineerd in Dunya en genoeglijk nageborreld en – gepraat in Dunya. Een aantal anderen wisten hun favoriete Nepalees te vinden

Alfred


Dag 15

Vertrek uit Tibet
 
's Morgens word ik langzaam aan wakker, in de verte hoor ik een telefoon overgaan vanuit de receptie van het hotel. Vandaag vertrekken we uit Tibet,ik kijk op de wekker,het is nog maar 7 uur en we gaan pas om half 3 weg. Dus ik besluit nog wat te gaan slapen.

Tegen 10 uur sta ik op,gelijk wordt er op de deur geklopt. Het is Harry,hij verveelt zich,waarop ik voorstel wat broodjes te gaan kopen. We nemen nog een bestelling op bij Rita en gaan naar de bakker. Aldaar aangekomen,straalt het winkelmeisje ons toe,haar omzet heeft de afgelopen weken een aanzienlijke stijging ondergaan;gelukkig weet ze nog niet,dat we vandaag voor de laatste keer broodjes bij haar kopen. Terug in het hotel,gaan we met Rita,die inmiddels koffie en thee heeft gezet,ontbijten.

Daarna terug naar mijn kamer,de tas inpakken en  liggen suffen op bed. Al snel komen er een paar kamermeisjes langs,die mijn kamer willen schoonmaken en opruimen voor de volgende gasten. Ik besluit om naar de receptiehal te verkassen,het is nog veel te vroeg,maar ach...

Ik zit net op een bank, of Ton komt,licht in paniek,langs,hij heeft net van Wings gehoord,dat het vliegtuig een uur eerder vertrekt .Iedereen moet gauw,gauw in de bus,gelukkig is iedereen in de buurt en lukt dat. Met gierende banden vertrekt de bus vanaf de binnenplaats van het hotel. In alle hectiek, vergeet ik mijn kamersleutel in te leveren, waardoor Harry er weer een souvenier bij heeft. Als een ware Schumacher spurt onze chauffeur Lhasa uit,op weg naar het vliegveld. Wanneer we er zijn gauw,gauw de bus uit. Nog even worden we opgehouden door Wings,die met zijn onnavolgbaar engels,afscheid van ons neemt. Snel inchecken en door de douane en dan het vliegtuig in. Maar... het vliegtuig is er niet,is het al vertrokken? Nee,we zijn veel te vroeg,het vliegtuig is er nog niet en vertrekt pas om 17.00 uur,de geplande tijd,dus alle heisa om niets.

Wanneer het vliegtuig uiteindelijk arriveert, stappen we in en verlaten Tibet. Anderhalf uur later landen we in Chengdu en zijn onze ademhalingsproblemen in een keer voorbij. Het is echt Chengdu-weer,benauwd vochtig en het is heiig.
Na een uurtje rijden,zijn we terug in het Lhasa hotel,waar we 2 weken geleden onze eerste overnachting hadden, alleen lijkt dat alweer veel langer geleden.
's Avonds is het slotdiner,waarbij Alfred ,met de hem typerende humor,in een speech,Ton namens ons bedankt. Tot slot,gaan we in de lounge gezamenlijk wat drinken,helaas voor Jan en mij,is er geen whiskey. Vervolgens vroeg  op voor een kort bezoek aan de panda's en dan naar huis.

Simon


Dag 16

6.30uur. This is your wake-up call!!!
Onze laatste vakantiedag  brengen we door in China.
Een lekker kopje thee gezet met een ontbijtje van cake en banaan en dan op weg naar “ Miss Happy”,die ons beneden al enthousiast staat op te wachten. Ze is weer blij om ons na 10 uur  terug te zien. Wij ook. Deze morgen gaan we nog een bezoek brengen aan the largest Giant Panda Eco-Park  in de wereld.

Met de bus rijdend door een zeer drukke en mistige stad die haastig ontwaakt, komen we op tijd aan in het park. De panda’s worden net gevoederd en daardoor is er een en al bedrijvigheid onder de dieren. Heerlijke bamboe takken en bladeren krijgen ze geserveerd en van al die flitsende toeristen trekken ze zich niets aan .De kleine panda’s spelen met de bal en klimmen in de bomen terwijl de ouderen zich nog eens te goed doen aan een lekkere bamboe stok. De dieren zien er goed uit en hebben het goed in het park. Het is een mooi project. Op deze manier wordt het voortbestaan van de panda gewaarborgd. Na een interessante film  en het kopen van enkele panda souvenirs gaan we weer naar het hotel  terug. De bagage opgehaald en ja wel, afscheid nemen van Nel en Ger. Zij gaan nog een tocht van 2 weken door China maken. Hopelijk genieten ze ook daar en zien ze vele bijzondere dingen, die we dan hopen te horen op de reünie.

Onze reis is helaas ten einde. Met enige weemoed  zit ik in de bus op weg naar het vliegveld. Eerst allerlei controles en dan een heerlijk kopje koffie.
Al het geld wat in de groep circuleert bij elkaar gelegd en er kunnen zowaar 3 kopjes koffie gekocht worden. Harry heeft nog geld voor 3 zakjes m m’s. Dan is het boarding time en kan de vliegreis van ongeveer 11uur beginnen. Aan boord worden we goed verzorgd en onder het genot van een drankje, filmpje, boek en mooie muziek vliegen we  over mooie gebieden weer naar Amsterdam terug.
We kunnen terug kijken op een hele fijne en bijzondere reis. Tibet is een heel bijzonder land, dat snel veranderd. Laten we hopen dat het land zijn eigen karakter lang kan blijven behouden.

Beste Djoser Ton bedankt voor je fantastische begeleiding en gezelligheid .We zullen je goede zorgen en spontaniteit missen. Alle andere medereizigers bedankt voor jullie gezelschap en we zien elkaar weer op de reünie in Groningen.

Ria

Met dank aan:

Alfred, Marijke, Jan, Rita, Simon, Harry, Ina, Ellen, Ria, Alex, Ger, Nelly, Toi, Tanja en Claudia

En natuurlijk Ton.


Claudia Homan

Klantwaardering

9,0

Een fantastische reis: culturele bezienswaardigheden, induik...
Een fantastische reis: culturele bezienswaardigheden, induiken in de geschiedenis, fietsen en hiken in de natuur, vriendelijke interactie met de lokale bevolking, regionaal leren koken, KungFu met een echte Guru of ThaiChi of lekker bij de pool ontspannen. Zo gek als je maar wilt!

Barbara S. - 10,0
Terug naar boven