Zuid-Afrika, Namibië, Botswana & Victoria watervallen

Vallend water en roodbruine Himba

Met verende tred leidt Himbagids Willy ons naar de
indrukwekkende Epupawatervallen. Boven de stroomversnellingen
torent een imponerende baobab uit. Rond zijn groteske wortels
vlechten jonge Himbameisjes elkaars haren terwijl kwajongens
spetteren in het ijskoude water van de Kunenerivier.

Nambie_Afrika_02‘Epupa’ is Zemba (Himbataal) voor ‘vallend water’. De adembenemende
schoonheid van de vele kleine en grote watervallen wordt nog versterkt door
de gloed van de ondergaande zon. Ook de rijk gekleurde rotsformaties
langs de oever van de Kunene weerkaatsen de zonnestralen. De verschillende rivieren uit de hooglanden van Angola die samenvloeien in de Kunene vormen samen de snelst stromende rivier van Namibië. Door nauwe kloven en langs steile ravijnen zoekt hij zijn weg naar de Atlantische Oceaan. De Kunene, tevens de natuurlijke grens tussen Namibië en Angola, was vroeger het doel van veel avonturiers en ontdekkingsreizigers en ook nu nog heeft deze uithoek een aura van avontuur. Hier, in het onherbergzame Kaokoveld, uitgestrekt semi-woestijngebied in het noordwesten van Namibië, is het leefgebied van de Himba. Onder de Zuid-Afrikaanseoverheersing (tot 1990) leefden deze halfnomadische veehouders in afzondering en nog altijd houden de Himba vast aan hun tradities. Kenmerkend is hun gebruik om zich dagelijks in te smeren met een roodbruin mengsel van vet, oker en kruiden.

Dilemma
De afgelopen decennia teisterde rampspoed vele jaren het vriendelijke en sterke Himbavolk. ’s Avonds bij het kampvuur vertelt Willy dat bij hardnekkige droogte in de jaren tachtig van de vorige eeuw ruim 90 procent van het vee omkwam. Vee dat de economische kern van het bestaan vormt maar ook de identiteit van de stam.
Bij gebrek aan middelen van bestaan vertrokken gezinnen naar Angola, sloten
jonge mannen zich aan bij Zuid-Afrika’s leger tegen de onafhankelijkheidsstrijders of vluchtten naar de stad Opuwo, waar ze in krottenwijken terechtkwamen. Van de ruim 12.000 Himba woont nog ongeveer de helft in Kaokoveld. In de jaren negentig kwamen de regens terug en was de onafhankelijkheidsstrijd gestreden. Land, volk en veestapel herstelden zich van de zware jaren. De regering
van onafhankelijk Namibië stelde beschermde gebieden in waar de Himba zeggenschap kregen over het wild en het toerisme op hun land. Sommige nederzettingen in het gebied profi teren nu van de komst van mobiele scholen waar de kinderen ook Engels kunnen leren. Dat plaatst de trotse Himba, die volgens Willy bewust kiezen voor de traditionele levensstijl, wel voor een dilemma. Na een korte overpeinzing concludeert hij somber dat nu de huidige jeugd naar school gaat, de traditionele levenswijze waarschijnlijk binnen twintig jaar zal verdwijnen.

Schoonheidsideaal
In een heuvelachtig landschap, bestrooid met markant gevormde rode rotsen, ontwaren we een nederzetting van de Himba. Hun hutten, dichtgesmeerd met een mengel van palmbladeren en koeienvla, bieden beschutting en geven een veilig gevoel. Maar bovenal houden ze overdag de zinderende hitte buiten en ‘s nachts de kou. Een koeienhuid bedekt de vloer in Layani’s hut. Op het heetst van de dag laat ze hier de kleintjes spelen en ’s avonds gebruikt ze het vel als matras. Himbavrouwen hechten veel waarde aan kleding en juwelen. Ze besteden dagelijks uren aan huidverzorging en haardracht. De wanden van de hut hangen dan ook vol met belangrijke zaken als koperen sieraden, met schelpen versierde leren kleding en huid- en haarverzorgende middelen. De trotse Himba smeren haar en lichaam in met een mengsel van oker en botervet. Daarmee beschermen ze de huid tegen de zon en verzekeren ze zich van een intens rode gloed op de huid: het schoonheidsideaal van deze bevolkingsgroep. Als parfum gebruiken ze een kruidige olie, gemaakt uit hars van de omuzumbastruik. Layani en haar buurvrouwen geven blijk van een bijzonder gevoel voor humor. Onze gids Willy, de enige man in het gezelschap, vertaalt enigszins verlegen onze vragen, waar we met veel gelach en uitgebreide demonstraties antwoord op krijgen. We ervaren dit gebied en de bewoners als haast onbedorven, de bijnaam van deze uithoek, ‘de laatste Afrikaanse wildernis’ is niet uit de lucht gegrepen. Met enige weemoed verlaten we het Himbadorp. Terug naar ons kamp aan de oever van de Kunenerivier. Vanavond laten we de tentramen open. De frisse lucht, het zachte maanlicht, het geruis van de watervallen en alle bijzondere indrukken brengen ons al gauw in diepe slaap.

Kaokoveld, epupawatervallen en Himba staan op het programma van de 25-daagse Djoserkampeerreis naar Namibië.

Klantwaardering

8,9

Wat een geweldige reis! Dit was mijn eerste kennismaking met...
Wat een geweldige reis! Dit was mijn eerste kennismaking met Afrika en door deze reis smaakt het echt naar meer. Veel wild gezien en veel over de bezochte landen geleerd, mede door de goede voorbereiding van reisbegeleider Jack en chauffeur Johanes. Hoogtepunten voor mij: Ethosha, Chobe en de delta.

Conny K. - 9,0
Terug naar boven