Zuid-Afrika

Swaziland, Afrika in een notendop

Waanzinnig mooie natuur, prachtige mensen, onbetaalbare zonsondergangen. Maar ook: armoede, aids en een schrijnend gebrek aan democratie. Swaziland is Afrika in een notendop. Met al zijn problemen en al zijn verleidingen.

tekst en fotografie:Thijs Heslenfeld

Vandaag is koning Mswati III jarig en dat is wel een feestje waard. Het stadion in Shiselweni is afgeladen vol. Tienduizend Swazi’s staan hier al urenlang met vlaggetjes te zwaaien voordat de eerste hoogwaardigheidsbekleders arriveren. Maar dan gebeurt er ook echt wat: een eindeloze colonne glimmende BMW’s en Mercedessen trekt voorbij. Ministers, topambtenaren, hoge militairen, de twaalf vrouwen van de koning. De volgorde is duidelijk van laag naar hoog; er wordt echt naar een climax toegewerkt. Voorlopig hoogtepunt is de aankomst van de koningin-moeder. De jeugdige tv-commentator die het gebeuren live voor de Swazi tv verslaat, verdrinkt bijna in zijn eigen enthousiasme: "En daar is ze dan, de koningin-moeder, de moeder van onze natie, de Ndiovukazi, de great she-elefant maakt een geweldige entree in het stadion..." En zo kakelt hij maar door.

De koningin-moeder gaat op haar troon zitten, naast eregast Seif Al Islan Khadafi . De zoon van de Libische leider Khadafi maakt een arrogante en verveelde indruk, maar dat past heel goed bij het hele sfeertje hier.Want uiteindelijk gaat het natuurlijk allemaal nergens over en zijn we hier alleen om de macht van de koning te bevestigen. Mswati III en zijn voorgangers hebben nu eenmaal een reputatie hoog te houden als het gaat om absolute heerschappij.

Oneerlijk verdeeld

Tegen de tijd dat koning Mswati III (de leeuw) in een open auto het stadion binnenrijdt, is de spanning tot een hoogtepunt opgevoerd. Het oorverdovende lawaai verstomt even en in gewijde stilte is daar de absolute monarch die al twintig jaar lang geen enkele oppositie duldt. Op een dag als deze wordt pijnlijk duidelijk hoe oneerlijk de welvaart hier verdeeld wordt. Terwijl de koning het mes zet in zijn reusachtige verjaardagstaart, worden 50 kilometer verderop de zakken maïsmeel van US AID uitgedeeld aan de bevolking van het door droogte geteisterde zuidoosten van het koninkrijkje. Terwijl de koning bijna dagelijks nieuwe BMW’s X5 voor zijn vrouwen bestelt, probeert het gros van de bevolking rond te komen van minder dan één dollar per dag. En terwijl vandaag honderden meisjes in blote borsten voor de koning zingen en dansen, sterven verderop in Swaziland anonieme jonge mensen aan de gevolgen van aids.

Volgens de officiële statistieken is ruim 40 procent van de volwassen bevolking besmet met HIV. De levensverwachting in Swaziland bedraagt een luttele 32 jaar en de epidemie lijkt onstuitbaar. De campagnes, met duizenden billboards die condoomgebruik propageren en de gratis condooms, lijken niet of nauwelijks effect te sorteren. Een journalist van de Times of Swaziland bevestigt dat: "Het probleem is dat de overheid heel veel energie lijkt te steken in bestrijding. Maar preventie is natuurlijk veel belangrijker en dat wil maar niet lukken. Die billboards? Niemand ziet ze. En de gratis condooms gebruikt niemand. Waarom niet? Het is een mentaliteitskwestie, een cultuur. En die verander je niet met een billboard."

Natuurschoon zonder geweren
Tja, Swaziland. Je kunt er van alles over zeggen, maar feit is dat het minilandje (half zo groot als Nederland en slechts 1,1 miljoen inwoners) de toerist heel wat natuurschoon te bieden heeft in de vorm van een bonte verzameling natuurparken. Kleinschalig, eenvoudig en overzichtelijk. Met een sfeertje alsof je vijftig jaar teruggaat in de tijd. Swaziland heeft ook een paar grote parken waar geen gevaarlijke roofdieren rondlopen. En daar kun je dus wandelen of fietsen, zonder gids en zonder geweren. Malolotja Hills is zo’n gebied. Een weids, open landschap met glooiende heuvels, steile kliffen, watervalletjes en prachtig gekleurde rotspartijen. Malolotja is reusachtig groot; hier kun je moeiteloos meerdaagse trekkings doen. Ik wandel er een dag en vind deze ervaring véél leuker dan een gamedrive in een van de andere parken. Als ik in Malolotja een troep zebra’s of een kudde blesbokken ontdek, voelt het veel meer als een echte waarneming; dezelfde sensatie die ik ervaar als ik een ijsvogel bij het Naardermeer betrap. In Mlilwane werkt het net zo. De omgeving is totaal anders; veel meer begroeiing, veel meer afwisseling. Hier kun je niet alleen lopend, maar ook op een mountainbike de natuur in. En dat levert verrassende ontmoetingen op. Wrattenzwijntjes die vlak voor je wielen met veel kabaal het struikgewas in schieten. Struisvogels die je tot op een meter of tien kunt benaderen. Op de fiets is het ook veel gemakkelijker om kleine vogels en zelfs insecten te ontdekken. Mlilwane biedt een leuke mix van comfort en traditie – en staat daarmee eigenlijk symbool voor wat Swaziland als bestemming te bieden heeft. Want Swaziland is absoluut de moeite waard, ondanks de armoe, ondanks de aids en ondanks het schaamteloze gedrag van de lion en de great she-elefant.

Klantwaardering

8,9

Geweldig avontuur. Veel afwisseling van steden, natuur en wi...
Geweldig avontuur. Veel afwisseling van steden, natuur en wildlife. Heel veel gezien en vooral beleeft. Uitstekende accommodaties en complimenten voor chauffeur Johannis en reisleider Geert Jan. Onvergetelijke ervaring.

Olaf + Angelique - 10,0
Terug naar boven