Grauw en bombastisch: dat is het beeld dat mensen vaak hebben van voormalige Oostbloklanden. Dat gaat echter totaal niet op voor landen als Bulgarije en Roemenië. Veel van de steden behoren tot de oudste steden van Europa en het barst er van het UNESCO-Werelderfgoed. De landen zijn daarom bijzonder kleurrijk, zowel in letterlijke als figuurlijke zin.
Duizenden jaren aan beschaving
Door hun gunstige ligging zijn het grondgebied van het huidige Bulgarije en Roemenië door vele volkeren veroverd en bewoond geweest, die elk hun sporen hebben nagelaten. Het gebied dat nu Bulgarije is, behoorde duizenden jaren lang tot de meest welvarende van Europa. Zo zijn de goudschatten die zijn toegeschreven aan de Varna-cultuur meer dan 6.000 jaar oud en daarmee de oudste ter wereld. Bulgarije was het kerngebied van de Thracische beschaving. Je vindt er dan ook een tegenhanger van de Vallei der Koningen in Luxor, want de tombes van de Thracische koningen zijn bijzonder rijk versierd. Het gebied is later veroverd door niet alleen Romeinen en Ottomanen, maar ook door… de Bulgaren! Dit nomadenvolk uit Centraal-Azië veroverde het gebied in de 7e eeuw. Hoewel het land vernoemd is naar dit volk, is vandaag de dag maar zo’n 2% van het Bulgaarse DNA van hen afkomstig.
De grootste steden van het land, Sofia en Plovdiv, zijn meer dan 7.000 jaar oud en daarmee aanzienlijk ouder dan Rome, Athene of Istanbul en hebben, naast een enorme geschiedenis, ook een aangename, ontspannen sfeer. Aan het einde van de stadstours door deze steden is het heerlijk om een terrasje te pakken en het stadsleven om je heen te bekijken. Vanuit Plovdiv rijd je door berggebieden, langs valleien en richting de Zwarte Zee, waar je kan genieten van de frisse zeelucht in Varna.
Het land heeft een grote collectie UNESCO-Werelderfgoed, waarvan een groot deel tijdens onze reis bezocht wordt. Een daarvan is het Klooster van Rila, dat gesticht is door volgelingen van een 10e-eeuwse kluizenaar en tot de mooiste ter wereld behoort. De buitenkant is deels zwartwit gestreept, terwijl de binnenkant is gedecoreerd met maar liefst 1.200 zeer kleurrijke fresco’s. Een ander hoogtepunt is de Ruiter van Madara, een reliëf dat is uitgehakt op een steile rotswand en een ruiter te paard uitbeeldt, die met een speer een leeuw doorboort. Het stamt uit het jaar 710, maar het staat niet vast wie het heeft gemaakt.
Het land van Dracula
Als grens tussen de landen loopt de Donau, een indrukwekkende rivier die zoveel invloed heeft gehad op de Europese geschiedenis. Bij het passeren van de grens waan je je direct in een heel ander land, wat bijvoorbeeld te horen is aan de taal: waar Bulgaars een Slavische taal is, ligt het Roemeens als Latijnse taal dichter bij het Italiaans of Spaans. Het huidige Roemenië bestaat uit drie historische kerngebieden: Wallachije, Transsylvanië en Moldavië - waarvan een deel later een eigen land werd. Het koninkrijk Wallachije voerde onder Vlad Dracula (1431-1467) een verbeten strijd tegen de Ottomanen, waarbij hij methodes gebruikte die hem nogal berucht maakte. Hij is dan ook de inspiratie geweest voor Bram Stoker’s fictieve personage Graaf Dracula. Bij Bran kun je zijn kasteel bezoeken. De drie kerngebieden werden na 1541 weliswaar vazalstaten van de Ottomanen maar nooit volledig door hen ingenomen, iets waar veel Roemenen trots op zijn.
Wanneer je de indrukwekkende bergen van de Karpaten oversteekt, kom je in Transsylvanië terecht: een heuvelachtige regio vol met kastelen en sfeervolle stadjes, zoals Sibiu dat ooit als Hermannstadt gesticht is door Duitssprekende kolonisten. Het centrum van deze stad staat vol kleurrijke gebouwen en je kunt er heerlijk struinen door kronkelige straatjes en over gezellige marktpleinen. Sibiu voldoet dus bepaald niet aan dat stereotype beeld van een grauwe Oostblokstad. Hoofdstad Boekarest in evenmin grauw, maar brede lanen en monumentale gebouwen herinneren je hier wel aan het communistische tijdperk. Een goed voorbeeld is natuurlijk het bombastische Parlementspaleis, dat waarschijnlijk na het Pentagon het grootste gebouw ter wereld is. Het werd in 1984 in opdracht van dictator Nicolae Ceausescu gebouwd. Hij vermoedde toen vast niet dat zijn bewind slechts vijf jaar later ten val zou komen. Sinds de millenniumwisseling is de economie in Roemenië sterk verbeterd en de levensstandaard in het land is inmiddels aanzienlijk hoger dan dertig jaar geleden.
Culinaire invloeden
Dat Bulgarije en Roemenië op het kruispunt van verschillende culturen liggen is niet enkel een interessant gegeven voor geschiedenisliefhebbers. Ook culinair gezien merk je de verschillende invloeden, vanuit de Balkan, Turkije en Centraal-Europa. In Bulgarije draait veel om eenvoud en ingrediënten van het seizoen vaak gecombineerd met zoute witte kaas en de beroemde Bulgaarse yoghurt, die overal terugkomt. Drink daarbij een glas wijn, want de wijn die wordt gemaakt van lokale druivensoorten is uitstekend. De keuken van Roemenië is robuuster, met stevige soepen, stoofgerechten en veel gerechten met kool, vlees en bonen. Bekend zijn de sarmale: gevulde koolrolletjes met rijst en langzaam gegaard vlees.
Grauwe Oostbloklanden? Wie er eenmaal geweest is, heeft gezien dat Roemenië en Bulgarije juist verrassend kleurrijk zijn. Onze 14-daagse reis geeft je een goed beeld van de verschillende hoogtepunten van Bulgarije en Roemenië.
