Voodoo in Benin en Togo

16 dagen

West-Afrika vormt de bakermat van Voodoo - of eigenlijk 'Vodún' - en deze religie is met de slavenhandel meegekomen naar Haïti, vanuit waar het bekend werd bij een Westers publiek. Broodje-aapverhalen en Hollywoodfilms gaven echter een simplistisch beeld van deze religie, waardoor maar weinig buitenstaanders begrijpen waar deze religie echt voor staat. Tijdens deze bijzondere reis leer je meer over deze bijzondere religie, daar waar het is ontstaan.

TOGO

Van de kust van Lomé naar de groene hooglanden van Kpalimé

Dag 1 Amsterdam - Lomé
Dag 2 Lomé - Aného - Glidji - Kpalimé

Met een vlucht via Parijs reizen we naar de Togolese hoofdstad Lomé, gelegen aan de Golf van Guinee. Op de luchthaven worden we opgewacht door onze lokale vertegenwoordiger en volgt de transfer naar het hotel voor de eerste overnachting.

De volgende ochtend vertrekken we met onze bus richting Aného, de voormalige hoofdstad van Togo. Hier maken we kennis met de geschiedenis van de stad en het leven aan de kust. Vervolgens reizen we door naar Glidji, waar priesters die de zeegod vereren jaarlijks een bijzonder ritueel uitvoeren om het nieuwe jaar volgens hun traditionele kalender in te luiden. We vervolgen onze route naar Kpalimé, een groene en vruchtbare regio in het binnenland van Togo, bekend om het aangename klimaat. Onderweg en in de omgeving maken we een wandeling door het tropisch regenwoud en bezoeken we een cacao- en koffieplantage, waar we meer leren over de productie van deze exportgewassen.

Eeuwenoude tradities in Noord-Togo

Dag 3 Kpalimé - Bassar - Kara
Dag 4 Kara, excursie naar Sarakawa, Mount Kabyé en Pya

We reizen noordwaarts richting Bassar, via Sokodé waar we een korte stop maken. In de loop van de dag bereiken we Bassar, een plaats die bekendstaat om haar levendige tradities. De Bassar leven in opvallende grote lemen huizen met een puntdak. Alom wordt geloofd dat zij aan de wieg stonden van de IJzertijd in deze regio. Nog steeds wordt de kennis van het ijzer maken angstvallig geheim gehouden. Slechts oudere vrouwen mogen de kolen uit de omliggende bergen verzamelen en de mannen die zich bezighouden met het smelten doen dit in afzondering en mogen niet eten of drinken tijdens dit proces. In de avond zijn we getuige van een indrukwekkende vuurdans. Op het centrale plein verlichten grote vuren de omgeving terwijl dansers, begeleid door opzwepende trommels, zo in trance raken dat zij over hete kolen kunnen lopen: een fascinerend schouwspel. Na deze bijzondere ervaring vervolgen we onze route naar de omgeving van Kara, waar we overnachten.

De volgende ochtend vertrekken we voor een excursie naar Sarakawa, waar we een gamedrive maken in het nationale park. Op de terugweg bezoeken we Pya en de Mount Kabyé-regio, waar we kennismaken met lokale gemeenschappen. In deze dorpen bevinden zich bijzondere huizen genaamd 'Sukala', bestaande uit een groep hutten die met elkaar verbonden zijn door een omliggende muur, waarin slechts één familie woont. We brengen een bezoek aan een traditionele smid, die met eenvoudige middelen en gerecyclede materialen werkt. Met wat geluk zien we ook hoe lokaal bier van gierst wordt bereid. Terug in Kara is er tijd om te ontspannen, bijvoorbeeld bij het zwembad met uitzicht over het landschap. 

BENIN

Tata Somba-huizen en tradities in het hart van Benin

Dag 5 Kara - Nadoba - Boukoumbe (Benin) - Natitingou
Dag 6 Natitingou, bezoek omringende dorpjes
Dag 7 Natitingou - Tanéka Koko - Tanéka Béri - Djougou

We vertrekken in de ochtend richting Natitingou via de grens met Benin en maken een stop in Nadoba, waar we kennismaken met de lokale bevolking en hun bijzondere lemen versterkte woningen, ook wel Tamberma-huizen genoemd. Na de grensovergang bij Boukoumbé reizen we verder door het landschap van de Somba, waar we meerdere dorpen bezoeken met karakteristieke Tata Somba-huizen. Voor de woningen staan vaak fetisjobjecten, meestal zijn dit schedels van dieren, stokken of veren, voorwerpen die dienen als bescherming. De nog traditionele Somba leven hier een afgezonderd bestaan.

De volgende dag verkennen we de omgeving van Natitingou, gelegen in het hart van het Somba-gebied. We bezoeken verschillende dorpen en leren meer over de unieke bouwstijl van de lemen kastelen, die per gemeenschap kunnen verschillen en een belangrijk onderdeel vormen van hun identiteit. Ook maken we een excursie naar Fulani-dorpen, waar we kennismaken met hun tradities en ambachten, zoals de verwerking van sheaboter of lokale zuivelproducten. In de middag wonen we een traditionele Somba-dans bij. 

Bij de dorpen Tanéka Koko en Tanéka Béri, lijken de traditionele lemen huizen met rieten daken tegen de heuvels aan te liggen. Tijdens ons bezoek maken we kennis met de lokale bevolking en hun gebruiken. Onderweg is er mogelijk gelegenheid om het stoken van lokale gin op basis van gierst te zien. Vervolgens reizen we naar Djougou, waar we het koninklijk paleis en de lokale markt bezoeken. 

Van koninklijk Dahomey tot voodoo en waterdorpen aan de kust

Dag 8 Djougou - Savalou - Abomey
Dag 9 Abomey - Lokossa - Bopa - Possotomé - Grand Popo
Dag 10 Grand Popo, Gadome, Guezin, Oumako
Dag 11 Grand Popo, bezoek Ganvie en Dantokpo fetisj markt 

We reizen van het noorden naar het zuiden en maken een stop in Savalou bij de belangrijke voodooplaats Dankoli, dat jaarlijks door duizenden pelgrims wordt bezocht. Via Dassa vervolgen we onze route naar Abomey, de historische hoofdstad van het voormalige koninkrijk Dahomey. Benin is ontstaan uit dit machtige koninkrijk dat in de 17e eeuw een aanzienlijk deel van West-Afrika besloeg. Het koninkrijk verhandelde slaven aan vooral de Portugezen en de Nederlanders. In Abomey, het bastion van de voodoocultuur, vind je veel traditionele genezers en verschillende fetisjtempels. Hier bezoeken we het koninklijk paleis, dat een indrukwekkend beeld geeft van de rijke en complexe geschiedenis van het gebied. 

De volgende ochtend wonen we een traditionele koninklijke dans bij, uitgevoerd door afstammelingen van de beroemde Amazones van Dahomey. In de middag reizen we via Lokossa en Possotomé richting de kust, met onderweg stops in dorpen waar we meer kunnen leren over het dagelijks leven en de fascinerende lokale tradities. In Bopa maken we kennis met culturele gebruiken en voorstellingen. We rijden door naar Grand Popo, waar we overnachten.

De volgende dag verkennen we de omgeving van Grand Popo. In Gadome zien we hoe palmnoten worden verwerkt tot verschillende soorten olie, een belangrijk onderdeel van het dagelijks leven. Vervolgens maken we in Guezin een kanotocht langs dorpen op en rond het water, waar we het lokale leven van dichtbij meemaken. Onderweg zien we mogelijk hoe zeezout wordt gewonnen en verhandeld. In Oumako wonen we een traditionele fetisjdans bij. 

We vervolgen onze reis en maken een excursie naar Ganvié, een bijzonder dorp gebouwd op palen in het water. We verkennen de drijvende markt en zien hoe het dagelijks leven zich hier op het water afspeelt. Aansluitend bezoeken we de levendige Dantokpa fetisjmarkt, waar kruiden, rituele objecten en traditionele geneesmiddelen worden verkocht. 

Culturele hoogtepunten en meer tradities

Dag 12 Grand Popo - Porto Novo - Ketou
Dag 13 Ketou - Allada - Cotonou

We gaan naar Porto Novo en brengen een bezoek aan het Honmè-museum, gevolgd door een verkenning van een lokale markt en een ambachtscentrum in Adjara. Vervolgens reizen we naar Kétou, een historisch centrum van de Yoruba-cultuur. Hier bezoeken we het koninklijk paleis en krijgen we uitleg over de rijke geschiedenis van deze regio. Buiten de stad wonen we een traditionele Egungun- en maskerdans bij, die een belangrijk onderdeel vormen van de lokale cultuur.

We gaan verder naar Allada, ook wel bekend als het centrum van het voodoogeloof in Benin. Hier bezoeken we het koninklijk paleis en verschillende fetisjtempels. Met wat geluk kunnen we een van de voorbereidende ceremonies voor het voodoofestival bijwonen, dat in het hele land wordt gevierd. Onderweg naar Cotonou maken we een stop bij ananasplantages, een belangrijk landbouwproduct in deze regio. We bereiken Cotonou voor de overnachting. 

Ouidah, voodoofestival

Dag 14 Cotonou, Ouidah - voodoofestival
Dag 15 Cotonou - Amsterdam
Dag 16 aankomst Amsterdam

Ouidah is het historische eindpunt van de slavenroute en voor de tot slaaf gemaakten meteen hun laatste verblijf op het Afrikaanse vasteland. Ook is dit de belangrijkste plaats binnen de voodoocultuur en de plek waar ieder jaar, op 10 januari, de Nationale Dag van de Voodoo plaats vindt. Een bijzondere gebeurtenis waarbij gelovigen uit het hele land samenkomen. Vanuit Cotonou reizen we naar Ouidah, waar we getuige zijn van kleurrijke optochten, rituelen en dansen. Voodoopriesters tonen hun fetisjen en voeren ceremonies uit, waarbij sommigen in trance raken en bezeten lijken door geesten. Dit unieke samenspel van tradities en spiritualiteit zorgt voor een indrukwekkend schouwspel. 

We rijden vervolgens terug naar de luchthaven van Cotonou voor de terugvlucht naar Amsterdam, waarmee een einde komt aan dit avontuur.

Op weg met Djoser

Bij onze reizen is geen sprake van een strak gepland reisschema. Het principe ‘vrijheid-blijheid’ houdt in dat de reisdagen en enkele excursies die bij de reis zijn inbegrepen vastliggen, maar dat de resterende tijd vrij is in te vullen. Uiteraard ben je nooit verplicht om aan een excursie deel te nemen. Bij alle excursies zijn entreegelden dan ook exclusief, zodat je zelf kunt bepalen of je mee naar binnen wilt. Wie er liever zelf op uitgaat heeft daartoe alle vrijheid. Op die manier leer je Togo en Benin immers het beste kennen. De maximale groepsgrootte voor deze reizen is 18 personen.