Beijing: Een bonte mix van het moderne en het traditionele China

De gigantische Chinese hoofdstad Beijing is voor veel Djoser-reizigers het startpunt van hun reis door China. Het is een miljoenenstad waar traditie en moderniteit overal met elkaar vervlochten zijn. Want in de eeuwenoude hutongs vind je tegenwoordig volop hippe koffiebars en als je wil kun je met drones je maaltijden laten afleveren op de Chinese Muur.

Wist je dat China zeven historische steden kent die ooit als hoofdstad van een keizerlijke dynastie dienden? De naam Beijing, door heersers van de Ming-dynastie (1368-1644) gegeven, is opvallend oncreatief en betekent letterlijk ‘noordelijke hoofdstad’. Dit om zich te onderscheiden van Nanjing (‘zuidelijke hoofdstad’) en Xi’an (‘westelijke vrede’).

Fietsen door Beijing

Maar wie door Beijing fietst, merkt al snel dat de stad allesbehalve eenvoudig is. Achter de eeuwenoude stadspoorten gaan winkelcentra schuil waar de duurste luxemerken te vinden zijn: van Louis Vuitton, Dior en Tiffany & Co tot Chinese merken als Lao Pu Gold voor juwelen en Songmont voor leren tassen. De skyline van de Chinese hoofdstad wordt onder meer bepaald door het CCTV-hoofdkantoor, een vierkant gebouw met een gapend gat in het midden, mede ontworpen door de Nederlandse architect Rem Koolhaas. Wellicht raakte Koolhaas geïnspireerd door de kenmerkende, vierkante stadsstructuur van Beijing. De tweede, derde en vierde ringweg zijn namelijk symmetrisch en vierkant van vorm, een opzet die sterk is beïnvloed door de historische binnenstad.

De Drakenrug van Beijing

Toen keizer Kublai Khan zo’n achthonderd jaar geleden zijn hoofdstad in Beijing
bouwde, was het gebruikelijk om eerst een centrale zichtas vast te stellen. Een architect bepaalde deze as door naar de schaduw van een boom te kijken, die bevond zich net buiten waar tegenwoordig de Tiananmen-poort staat. Op deze as werd de troon gebouwd en daaromheen de Verboden Stad. De keizerlijke binnenstad moest zo symmetrisch mogelijk worden om de kosmische balans in stand te houden, wat resulteerde in een rechthoekig geheel. Alleen de keizer mocht op de centrale weg van het noorden naar het zuiden lopen. Omdat de draak het keizerlijke symbool is, wordt de as ook wel de ‘Drakenrug’ genoemd.

De Verboden Stad is rijk aan verhalen over China’s verleden. Reisgidsen kunnen vertellen over de corruptie die zich binnen de muren van het oude paleis afspeelde, over het gaatje in de muur dat werd veroorzaakt door een pijl van een vijand die het op de keizer had gemunt, en over plekken waar hofleden hun behoeften deden. Zelf vertel ik graag de anekdote dat er in de aanloop naar de Olympische Zomerspelen van 2008 een Starbucks binnen de muren van het complex werd geopend. Hoewel Beijingers trots zijn op de moderniteit van hun stad, ging dat Amerikaanse symbool in de Verboden Stad, voor velen een plek van nationale trots, net te ver.

Ten noorden van het keizerlijke paleis verrijzen de Gulou en Zhonglou (de klokken- en trommeltoren). Het is zeker aan te raden om hier net voor zonsondergang naartoe te gaan voor een foto tijdens het gouden uur. In het warme licht komt de rode Gulou-toren, met zijn gelaagde daken die doen denken aan een pagode, volledig tot leven. Rondom de Gulou liggen talloze smalle, charmante steegjes die als een doolhof rond de Verboden Stad slingeren. Welkom in de hutongwijken, waar je aan de hand van de hoogte van de poort en het aantal sterren boven de ingang kunt aflezen wat de status van de oorspronkelijke bewoners was. Vier sterren staat daarbij voor de hoogste rang. Tegenwoordig vormen de hutongs een sfeervolle achtergrond voor groepsfoto’s of selfies. Maar let op: ga niet op de hoge drempel staan, dat zou ernstig ongeluk brengen.

Heb je wat geluk nodig? De wijken zitten vol (straat)katten die door bewoners worden verzorgd, maar als een dier net niet helemaal op een kat lijkt, kan het zomaar zijn dat je de legendarische ‘gouden wezel’ hebt gespot. Een iconisch beestje dat in de Beijingse folklore bekendstaat om zijn nachtelijke tochtjes door de hutongsteegjes.

Ik breng mijn tijd graag door in de hippe koffiebarretjes die zich om de paar meter in de hutongwijken bevinden. Naast americano’s en cappuccino’s serveren Beijing een bonte mix van het moderne en het traditionele China. Barista’s serveren er dirty coffees, flat whites en experimentele creaties waarin koffie wordt gemengd met sinaasappelsap of andere vruchtensappen. Voor een terrasje zijn de steegjes te smal, maar vaak bevindt er zich een smalle verhoging langs de gevel waar je met een kussen op kunt zitten.

Wie iets verder naar het westen loopt, stuit op het Houhai-meer. Dit meer werd ooit aangelegd voor het exclusieve vermaak van de keizerlijke familie. Tegenwoordig wordt het gebied omringd door restaurants en barretjes met livemuziek. In de winter kun je er overdag schaatsen en genieten van de ijspret. Op een zwoele zomeravond wordt het meer opgelicht in een kleurrijke, haast futuristische lichtshow.

Langs de Chinese Muur

Uiteraard is een reis naar Beijing niet compleet zonder een bezoek aan de Chinese
Muur. Ik ben zelf inmiddels al meer dan tien keer op verschillende delen van de Chinese Muur geweest, maar het blijft indrukwekkend. Mao Zedong maakte het gezegde ‘bu dao changcheng, fei haohan’ niet voor niets bekend. Vrij vertaald: je bent pas een echte held als je de Chinese Muur hebt beklommen. Badaling, een beroemd deel van de muur op ongeveer anderhalf uur rijden van het stadscentrum, heeft die slogan vereeuwigd. De muur slingert door uitgestrekte landschappen die met elk seizoen van karakter veranderen. In de winter wordt alles bedekt door een sprookjesachtig laagje sneeuw, in de lente bloeien kersenbloesems langs de stenen wachttorens, in de zomer is het er heet maar nog altijd aangenamer dan in het verstikkende stadscentrum, en in de herfst kleuren gele en bruine bladeren het
decor tot een schilderachtig panorama.

Heb je na het beklimmen van een stuk van de Chinese Muur stevige trek? Met een beetje geluk bevind je je net op een plek waar je een maaltijd per drone kunt laten bezorgen. En in Gubei, ook bekend als Water Town, kunnen bezoekers genieten van een spectaculaire droneshow met op de achtergrond de Chinese Muur. Let wel: sinds kort is het in Beijing nergens meer toegestaan om zelf een drone te vliegen.

Uitzicht vanaf Fragrant Hills